تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 116

مساهمون:

ص١١٦

بيان آيهء 67

قرائت

ابن عامر و ابو بكر - بنقل از عاصم - « رسالاته » به صيغهء جمع و ديگران « رسالته » به صيغهء مفرد ، قرائت كرده‌اند . دليل قرائت اول اين است كه وظيفهء رسول ، انجام رسالتهايى از قبيل بيان توحيد و بيان احكام دين است . و از آنجا كه اين رسالتها با هم فرق دارند ، مىتوان آنها را به لفظ جمع آورد . مثل « نظرت فى علوم كثيرة » يعنى : در دانشهاى بسيارى نظر كردم . دليل قرائت دوم اين است كه اين گونه كلمات هر گاه مفرد هم باشند ، معناى جمع و كثرت را مىرسانند . نظير
« لا تَدْعُوا الْيَوْمَ ثُبُوراً واحِداً وَ ادْعُوا ثُبُوراً كَثِيراً »
( فرقان 14 : امروز يك هلاك مخواهيد بلكه هلاك بسيار بخواهيد ) كلمهء « ثبور » هم به يكى و هم به بيشتر از يكى اطلاق شده است .

لغت

رسالت : در اينجا به معناى ارسال است كه به فاعل اضافه و مفعول آن حذف شده است . رسول : اين كلمه گاهى به معناى رسالت و گاهى به معناى مرسل به كار مىرود . به معناى رسالت مثل اين شعر :
لقد كذب الواشون ما بحت عنهم * بسرّ و لا ارسلتهم برسول
يعنى : سخن‌چينان دروغ گفتند كه مطالبى را در نهان به آنها گفته‌ام و آنها را رسالتى نداده‌ام . و به معناى « مرسل » مثل :
« وَ ما مُحَمَّدٌ إِلَّا رَسُولٌ »
( آل عمران 144 : محمد