تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تحديد نهايات الأماكن لتصحيح مسافات المساكن ( فارسى ) — صفحة 78

مساهمون:

ص٧٨
است ؛ نقطهء ميان
H
و
D
را پيدا مىكنيم كه
K
است ، و چون ارتفاع
H
كمتر از ارتفاع
D
است ، پس
H
به منقلب نزديكتر خواهد بود . و
KH
يعنى نصف
DH
برابر است با ؟ ؟ 48 ؟ 31 ؟ 1 ؛ و تفاضل ميان ارتفاعهاى
D
و
H
سه ثانيه است كه همان تفاضل ميلهاى آنها است . و چون ميل در موضع
H
در يك سوى منقلب سه ثانيه اختلاف پيدا كند ، بنابر حركتهاى زيج نامبرده ، خورشيد به اندازهء پنج دقيقه حركت كرده است . [ شكل 11 ] بر مركز
e
و به شعاع
eD
دايرهء
DT
را رسم مىكنيم ؛
T
نقطه‌اى است كه ميل و ارتفاع و بعد آن از منقلب همانند نقطهء
D
است . پس تفاضل ميان دو ميل نقطه‌هاى
H
و
T
سه ثانيه مىشود ، و قوس
HT
پنج دقيقه ؛ و چون اين مقدار را بر
kh
افزود ؟ ؟ 48 ؟ 36 ؟ 1 به‌دست آورد كه اندازهء قوس
KT
است . وى اين مقدار را دورى
T
از اول جدى يعنى
e
گرفت ، و اين درست نيست ؛ چه
Te
كه مطلوب است ، جزئى از
KT
است كه با حساب به‌دست آمده است . ولى
Ke
نصف
TH
است ، زيرا نسبت
De
به
DT
كه برابر با نسبت
DK
به
DH
است ، برابر با يك دوم است . پس مىبايستى ، يا
TH
را بر دو برابر
HK
بيفزايد و
TKD
را به‌دست بياورد كه نصف آن