كه اماميان براى امامان قائل بودند ، در قرن چهارم پيوسته رو به رشد بود . مثلا ، در صورتى كه نوبختيان منكر معجزه براى امامان بودند و نيز اين مسأله را انكار مىكردند كه اجساد آنان پس از مرگ به بهشت منتقل مىشود ، شيخ مفيد به اين هر دو امر اعتقاد داشت . و در صورتى كه ابن بابويه همراه با اصحاب حديث مكتب قم سهو كردن پيغمبر - و به طريق اولى امامان - را در نماز و امور عبادتى روا مىدانست ، شيخ مفيد آنان را براى داشتن چنين اعتقادى نكوهش مىكرد .
هنگامى كه تاريخ كامل علم كلام امامى نوشته شود ، سرگذشت يك رشد و بالشى خواهد شد كه در گفتگوها و تماسهاى متوالى با سخنان گوناگونى برخاستهء از درون و بيرون جامعهء تشيّع صورت گرفته بوده است . در لحظهء كوتاهى از تكامل آن ، كلام امامى به شدّت تحت تأثير و نفوذ انديشهء اعتزال بغدادى قرار داشت . و اين در مدّت چند سال معدودى بود كه ابو عبد اللّه محمّد بن نعمان ملقب به شيخ مفيد رهبرى انديشهء اماميّه را داشت .
انديشه هاى كلامى شيخ مفيد ( فارسى ) — صفحة 523
مساهمون: احمد آرام
ص٥٢٣