ابو جعفر محمّد بن على بن حسين بن موسى بن بابويه قمى ( متوفّى در 381 / 991 - 92 ) « 1 » ، محدّث شيعى ، يكى از استادان شيخ مفيد بود . هدف اين فصل مقايسهاى است ميان علم كلامى كه از او مىتوان شناخت با علم كلام شاگردش . پيش از اين از خردهگيريهاى مفيد نسبت به ابن بابويه به عنوان يك محدّث آگاه شديم .
در اينجا لازم نيست خلاصهاى از انديشهء ابن بابويه دربارهء همه نكات آورده شود ، چه خود وى اعتقاد نامههايى در « رسالة الاعتقادات » « 2 » و در آغاز « الهداية » « 3 » و در امالى « 4 » خويش نوشته است . در دو اعتقاد نامهء اخير ، اصولى كه بايد به آنها اقرار كرد ، در مقدّمه گزارشهاى مفصّلتر از واجباتى كه بايد انجام داده شود قرار گرفته است . چون
هامش
( 1 ) - دربارهء زندگينامهء وى رجوع كنيد به 1 . فيضى ، « ابن بابويه » ، در چاپ دوم دايرة المعارف اسلام ، جلد سوم ، 27 - 726 . در خصوص شكل تلفظ نام وى رجوع كنيد به فيضى ، يك اعتقاد نامهء شيعى ( « انجمن تحقيقات اسلامى » ، شمارهء 9 ؛ آكسفورد : انتشارات دانشگاه آكسفورد ، 1942 ) ، ص 8 ، حاشيهء 2 .A . Fyzee , A Shi'ite Creed ( « Islamic Research Association Series , » No 9 . )( 2 ) - متن عربى « رسالة الاعتقادات » مندرج در مجموعهاى است كه از روى اسم نخستين رسالهء آن به نام الباب الحادى عشر ( تهران : مركز نشر كتاب ، 1375 ه ق ) ، ص 115 - 66 ، نامگذارى شده ، و آن چاپ مجددى از چاپ 1292 است . كتاب يك اعتقاد نامهء شيعى فيضى ترجمهاى از متن عربى « رسالة الاعتقادات » چاپ نجف و دهلى و با مقابلهء با چاپ 1270 ه ق تهران است . نقلهايى كه در اين فصل آمده از همين ترجمهء انگليسى گرفته شده .
شماره صفحات ترجمهء فيضى پس از علامت ف آمده است .
( 3 ) - « الهداية » ، ص 12 - 1 .
( 4 ) - ابن بابويه ، امالى شيخ صدوق با ترجمهء فارسى ( تهران : اسلاميه ، 1380 ه ق ) ، ص 54 - 639 .