شيوه ، از چنين منابعى استفاده كرده است . 25
به تازگى ، مدرّسى نيز در تحقيقات خود دربارهء عالم متقدّم و عقلگراى دوازده امامى ، ابن قبّه رازى ( اواخر قرن سوم ق / نهم م و اوايل قرن چهارم ق / دهم م ) ، و وضعيت شيعيان دوازده امامى در زمان غيبت صغرا ( دورهاى بين غيبت امام دوازدهم [ عليه السّلام ] و وفات چهارمين و آخرين نايب او ، 260 - 329 ق مطابق با 874 - 941 م ) نيز از احاديث و ساير آثار متقدّم و متأخّر بهره برده است . 26 ساير تحقيقات ارزشمند در اين حوزه ، به ويژه نوشتههاى نورمن كالدر « 1 » فقيد ، توجه خود را بر تطوّرات فقه شيعى و رشد فقها به عنوان نايبان امام غايب [ عليه السّلام ] در دوران غيبت و بخصوص در قرون پس از تدوين كتب اربعه ، متمركز كردهاند . 27 اما گاهى برنامهء تحقيقى پژوهشگران سبك قديم « 2 » با دغدغهء خاطر نوگرايان نسبت به مسائل مربوط به اقتدار روحانيت و ماهيت حكومت مشروع در دوران غيبت امام [ عليه السّلام ] تلاقى دارد . 28
در سالهاى پس از وقايع سال 1978 م ، نوگرايان - بخصوص كه با ضرورت تبيين انقلاب ايران و جنبهء اخروى « 3 » و مشخصا معنوى آن مواجه بودند - براى توضيح نكاتى از عقايد و اعمال شيعه ، به ويژه آنجا كه اين نكات پيش از رسميت يافتن مذهب تشيّع در ايران زمان صفويه بسط يافته بودند ، گهگاه از پژوهشگران سبك قديم كمك مىگرفتند . 29 اما در مجموع ، نوگرايان به تحقيق دربارهء مسائل مربوط به اقتدار روحانيت و مشروعيت سياسى دولت ادامه دادند ، بدون اينكه به بررسى منظم مبانى مكتوب « 4 » عقايد و اعمال شيعهء دوازده امامى بپردازند . تعدّد
هامش
( 1 ) .Norman Calder .( 2 ) .Classicists .( 3 ) .eventual .( 4 ) .Textual .