12 . ابن قدامه : كسى كه در حال دزدى دست راست دارد ، ولى به دليل قصاص يا مرض خوره قطع شده يا فردى متجاوز دست او را قطع كرد ، اجراى حد ساقط مىشود و فرد متعدّى تنها تأديب مىشود . مالك ، شافعى ، ابو ثور و اصحاب رأى ، همين را گفتهاند . « 1 »
آراى فقيهان شيعه ( مخالف حبس )
1 . ابن ادريس ( پس از سخن شيخ در مسائل الحلبيه ) : اقوا به نظر من اين است كسى كه دست و پا ندارد اگر اوّلين بار است كه دزدى كرده جايز نيست حبس ابد شود ، بلكه بايد تعزير شود ؛ زيرا حبس ، حدّ كسى است كه بار سوم دزديده باشد ؛ يعنى پس از دو بار ، كه در هر دو بار هم حد بر او جارى شده باشد پس چگونه ، حدّى كه براى بار سوم است بار اوّل اجرا شود . « 2 »
2 . محقق حلّى : شيخ در نهايه گفته است : اگر پا ندارد بيش از حبس بر او چيزى نيست ؛ و در همه فروع و از جمله اين فرع ، ترديد و اشكال است . « 3 »
3 . همو : در نهايه گفته است : . . . اگر با وجود نداشتن دست و پا دزديد زندانى مىشود ؛ و در همهء فروع و از جمله اين فرع ، اشكال است . « 4 »
4 . علّامه حلّى : اگر دزدى كرد در حالى كه نه دست دارد و نه پا ، زندانى مىشود و در همهء اين سخن ، اشكال است منشأ آن اين است كه حد به عضو تعلّق مىگيرد و به جاى ديگر انتقال نمىيابد . « 5 »
5 . همو ( پس از نقل سخن ابن ادريس ) : در كلام ايشان اشكالى نيست . « 6 »
6 . ابن فهد حلّى : . . . شايستهتر آن است كه گفته شود : امام مىتواند به هر نحوى - تعزير يا حبس و يا به هر نحو ديگر - وى را تأديب نمايد . « 7 »
7 . محقق اردبيلى : اگر دزد به هنگام دزدى هيچ دست و پايى نداشته باشد حبس ابد
هامش
( 1 ) . مغنى ، ج 8 ، ص 263 ؛ نك : انصاف ، ج 10 ، ص 263 .
( 2 ) . سرائر ، ج 23 ، ص 490 .
( 3 ) . مختصر النافع ، ص 225 .
( 4 ) . شرائع الاسلام ، ج 4 ، ص 177 .
( 5 ) . تحرير الاحكام ، ج 2 ، ص 231 .
( 6 ) . مختلف الشيعة ، ج 9 ، ص 223 ، مسألهء 78 .
( 7 ) . مهذّب البارع ، ج 5 ، ص 113 و مانند در : ج 5 ، ص 90 .