هنگام ورود به حرم بايد بيش از ترس از مكر خدا و غضب او به كرم و فضل او اميدوار باشد . زيرا صاحب اين خانهء شريف ، مهربان و كريم بوده ، حقوق ديدار كنندگان را رعايت و حرمت پناهندگان را از بين نمىبرد . و بر ديداركنندگان سهلتر از ديگران مىگيرد . همچنين بايد با جسم و جان متواضع بوده و همانگونه كه در روايات آمده است ، يكى از كفشهايش را به دستش بگيرد .
خلاصه هر قدر مىتواند بايد در اظهار خشوع و خوارى جديت بخرج داده و حال او بگونهاى باشد كه دربارهء كافران در روز قيامت ، هنگام آشكار شدن حكومت خدا روايت شده و در قرآن نيز به آن اشاره شده است « و با گوشه چشم نگاه مىكنند . » « 1 » همراه با مستى محبت و هيجان شوق . نيز بايد با نگاه هيبت و محبت به راههاى مكه و خانههاى آن بخصوص خانهء كعبه نگريسته و در عين حال جهت محبت را تقويت نمايد . و بسيار بگويد : « سبحان اللّه و الحمد للّه و لا إله الا اللّه و اللّه اكبر » و اگر هنگام تسبيح ، عظمتهاى جلال او و هنگام ثنا گفتن ، نورهاى جمال او و هنگام « لا إله الا اللّه گفتن » چگونگى يكتايى او برايش آشكار شده و هنگام تكبير كوه منيّت را فرو گذاشته و دست از غير خدا بشويد رستگار شده و به آرزوى خود مىرسد .
رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم طواف را به نماز تشبيه نمودهاند . امير المؤمنين نيز نماز را به زيارت تفسير نموده و نماز را زيارت دانستهاند ، آنجا كه
هامش
( 1 ) شورى . آيه 5 .