تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الحجاز في صدر الإسلام ( حجاز در صدر اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 56

مساهمون:

ص٥٦
است . و نيز در باب خزاز گويد كه « خزاز در ناحيهء منعج است پايين امره و بالاى عاقل در سمت چپ راه بصره به مدينه . كسانى كه آن را طى مىكنند از آنجا مىگذرند و منعج نزديك حمى ضريه است » و اين قول سكونى است . ( ص 496 ) عين اين عبارت در فصلى كه راجع به ضريه است آمده است ( ص 877 ) . همچنين در باب فروع نيز مىگويد « آبى است از آن بنى عبس ، آن را فرع يا فروع گويند » سكونى آن را از ضريه پنداشته و من نمىپذيرم . ( 1023 ) اين نيز عينا در فصل مربوط به ضريه آمده است ( ص 864 ) . 2 - فيد : « 1 » بكرى منطقه و كوهها و خشكرودها ( واديها ) و آبها و عشاير و مسافات ميان آنها را وصف كرده و همواره در ميان سخن خود از سكونى ياد مىكند به گونه‌اى كه مسلّم مىشود كه همهء مطلب را از سكونى برگرفته است . بكرى در جاى ديگر مىگويد : « 2 » بعوضه آبى است در مرتع ( حمى ) فيد ميان آنها و فيد شانزده ميل است . سكونى در كتاب خود چنين مىگويد . 3 - بكرى فصل طويلى از مرتع ربذه آورده است . « 3 » و در آن از حدود آن و چاههايش و آبهايش و كوهها و عشايرش و مسافات ميان اماكنش به همان اسلوب كه در فيد و ضريّه آورده بود ، ياد مىكند . بكرى نمىگويد كه اين مطالب را از كجا برگرفته است . جز اينكه در جاهاى ديگر مطالبى مىآورد كه دلالت مىكند اين فصل را از سكونى برگرفته است . آنجا كه مىگويد ( ص 142 ) اروم و ارام ، سكونى گويد كه « آنها دو كوه‌اند در جانب قبلى ربذه و در ص 502 گويد كه سكونى گويد كه خضرمه آبى است در مرتع ربذه به آنجا مىگردد كه اين دو مطلب در اين فصل ( ص 635 ) موجود است و از آنجا كه اين فصل به همان اسلوبى است كه دربارهء فيد و ضريّه نوشته مىتوان گفت كه از سكونى اخذ شده است .
هامش
( 1 ) - بكرى ، ص 1023 - 1035 . ( 2 ) - بكرى ، ص 260 . ( 3 ) - بكرى ، ص 633 - 637 .