محمد بن صالح بن عبد اللّه بن موسى حسنى بر متوكل خروج كرد . متوكّل ابو الساج را با لشكرى گران بر سر او فرستاد . ابو الساج بر او و بر جماعتى از خاندانش پيروز شد . آنها را بگرفت و بند برنهاد و بعضى را هم به قتل آورد . و سويقه را ويران كرد و نخلهاى بسيارى را بريد و خانههايش را بركند و از آن پس سويقه روى خوشى نديد . « 1 » ياقوت گويد : ملل واديى است كه از ورقان سرازير مىشود . ورقان كوه مزينه است . تا به فرش مىريزد . فرش سويقه مكان فرزندان حسن بن على - ع - است و فرزندان جعفر بن ابى طالب . پس از فرش سرازير مىشود و به اضم مىريزد و به دريا مىپيوندد . « 2 »
اسدى گويد : سياله از آن فرزندان حسين بن على - ع - است و نيز قومى از قريش . در يك ميلى آن چشمهاى است معروف به سويقه از آن فرزندان عبد اللّه بن حسن . آبش فروان و شيرين است . در سياله چاههاى بسيار است . پس از پيامبر آن چاهها از نو آباد شدهاند و مردمى تازه به آنجا آمدهاند . « 3 »
يعقوبى گويد : سياله از آن قومى است از فرزندان حسين بن على بن ابى طالب و قومى از قريش هم در آنجا زندگى مىكنند . « 4 »
بكرى گويد : سياله از آن فرزندان حسن بن على است . . . در سياله چاههاى بزرگى است از جمله بئر رشيد به عمق نه ذراع است . « 5 »
اسدى گويد : در سقيا مسجدى از آن رسول خداست به طرف كوه . در نزد آن چشمهاى است با آب شيرين . سپس مىافزايد كه در سقيا بيش از ده چاه است و در نزد بعضى از آنها بركهاى است . سپس گويد : و در آن چشمهاى است با آب فراوان و مصب آن بركهاى است در منزل ، از اين آب به صدقات حسن بن زيد مىرود . در آنجا نخلها و درختان بسيار است . اين آب قطع شد ولى در سال 243 بار ديگر جريان يافت . و باز در سال 253 قطع گرديد . در يك ميلى منزل موضعى است با نخلها و كشتزارها . صدقات حسن بن زيد در آنجاست . شمار چاههايى كه مزارع را مشروب مىكنند ، به سى چاه مىرسد . علاوه بر اينها در ايام متوكل
هامش
( 1 ) - اغانى ، ج 4 ، ص 85 ؛ سمهود ، ج 2 ، ص 326 .
( 2 ) - ياقوت ، ج 3 ، ص 875 ، 874 .
( 3 ) - سمهودى ، ج 2 ، ص 166 .
( 4 ) - البلدان ، ص 314 .
( 5 ) - بكرى ، ص 770 .