است . پيامبر - ص - در غزوه بدر در آنجا فرود آمد و منزل عروة بن اذينه شاعر كلابى آنجاست . اصمعى گويد : تربان هجده ميل از مدينه دور است بر راه مكه . بكرى گويد : تربان و طنب نام دو كوهاند . « 1 »
سمهودى گويد : - از قول اسدى - بين حفير ، يعنى آن كه ثنيّه به آن منسوب است و بين ملل شش ميل است . و تربان ميان آن و ثنيّهء مفرح ، موضعى است كه آن را سهمان گويند . ياقوت گويد : تربان واديى است بين ملل و اولات الجيش . پيامبر در راه بدر از آنجا گذشت و آنجا يكى از منازل او بود . ياقوت در جاى ديگر گويد : ذات الجيش موضعى است نزديك مدينه و آن واديى است ميان تربان ذو الحليفه و برثان . « 2 »
ملل
ملل واديى است كه از ورقان كوه مزينه سرازير مىشود تا ميان فرش سويقه مىريزد .
ملل از آن فرزندان حسن بن على بن ابيطالب - ع - و فرزندان جعفر بن ابيطالب است . آنگاه از فرش سرازير مىشود تا در اضم بريزد . اضم با ملل در ذو خشب به هم مىپيوندند . « 3 »
ملل در جانب چپ راه مكه است و آن راهى است كه به سياله مىرسد و نزديكترين راه به اعظم است . ياقوت گويد : منزلى است در راه مدينه به مكه . « 4 »
ملل بيست و دو ميل از مدينه فاصله دارد يا بيست و يك ميل . ابن وضّاح مىگويد بيست و دو ميل و بعضى گويند هيجده ميل و بعضى گويند دورى آن از مدينه مقداردو شب راه است . ياقوت مىگويد بيست و هشت ميل از مدينه دور است . و از سياله هفت ميل و از حفير هشت ميل . كثيّر عزّه گويد : آنجا را ملل گويند زيرا كه مردم در آنجا از وضعى به وضع ديگر مىگرايند ( تملّل : تقلّب من مرض او نحوه ) و مردم چون به ملل رسند از احرام بيرون مىآيند . « 5 »
هامش
( 1 ) - بكرى ، ص 556 .
( 2 ) - ياقوت ، ج 2 ، ص 178 .
( 3 ) - سمهودى ، ج 2 ، ص 377 .
( 4 ) - ياقوت ، ج 1 ، ص 364 ، ج 4 ، ص 637 .
( 5 ) - بكرى ، ص 1256 و ياقوت ج 4 ، ص 637 و سمهودى ج 2 ، ص 377 .