و گوسفند واجب است . مراد از
« أَيَّامٍ مَعْلُوماتٍ » ،
روزهاى نحر و سر بريدن در حج است ، چنانكه سياق آيه بر اين امر دلالت دارد . علما در مورد تعداد اين روزها اختلاف دارند . شيعه مىگويند : عدد اين روزها چهار است كه نخستين روز آن عيد اضحى و آخرين روز آنها سيزدهم ذى الحجه مىباشد . فقهاى ساير مذاهب مىگويند : عدد اين روزها سه است كه روز دوازدهم ذى الحجه به پايان مىرسد .
تفصيل اين مسئله در كتاب ما ( الفقه على المذاهب الخمسه ) موجود است . رازى مىگويد : بيشتر علما ميان
« أَيَّامٍ مَعْلُوماتٍ »
در اين آيه و
« أَيَّامٍ مَعْدُوداتٍ »
در آيهء 203 سورهء بقره فرق مىگذارند . به نظر آنان مراد از
« أَيَّامٍ مَعْلُوماتٍ » ،
دههء ذى الحجه و مقصود از « معدودات » ، روزهاى سر بريدن و نحر است . اين گفته بر خلاف آن چيزى است كه ما بدان اشاره كرديم و گفتيم : تعداد اين روزها يا چهار است و يا سه .
فَكُلُوا مِنْها وَ أَطْعِمُوا الْبائِسَ الْفَقِيرَ .
فقها بر وجوب اطعام فقير از قربانى حج وحدت نظر دارند ، امّا اختلافشان در اين است كه آيا خوردن صاحب قربانى از آن واجب است يا خير ؟ ما از كسانى هستيم كه قائل به عدم وجوب آن مىباشيم . برطبق نظرگاه ما صاحب قربانى اختيار دارد ، اگر خواست از آن بخورد و اگر نخواست تمام آن را صدقه دهد . امّا جملهء
« فَكُلُوا مِنْها ؛
از آن بخوريد » ، بهمنظور رفع توهم حرمت خوردن از آن آمده است ؛ زيرا مردم دوران جاهليت از قربانىهاى خود نمىخوردند و آن را حرام مىپنداشتند . بنابراين ، خداوند خطاى آنان را گوشزد كرده و فرموده است : « از آن بخوريد » .
ثُمَّ لْيَقْضُوا تَفَثَهُمْ .
براى حاجى در روزهايى كه محرم است روا نيست كه سرش را بتراشد ، يا ناخنهايش را بگيرد و يا خود را خوشبو كند و حتى فقها و يا بيشتر آنان مىگويند : كشتن حشرات بدن نظير شپش حرام است و زمانى كه ايام احرام به پايان رسيد ، آنچه برايش حرام بود ، حلال مىشود و مىتواند سر بتراشد ،