مطمئن شويم كه حتما اين كلمه معادل آن واژه مىباشد ) . كتابهاى لغت مختلفند . برخى كتابهاى لغت براى توضيح لغات قرآن و حديث نوشته شدهاند مثل « مفردات راغب » اصفهانى و « مجمع البحرين » شيخ طريحى و « نهايه » ابن اثير ، در اين كتابها توجّه اصيل به معناى لغوى كلمه نيست بلكه منظور بيشتر تحقيق معناى كلمه در قرآن و حديث است و بيشتر جنبهء اجتهادى دارد . از موارد استعمالات و قرائن و بررسى ريشهء لغت ، معناى يك كلمهء قرآنى و حديثى استخراج مىشود . اين گونه كتابها مىتوانند به ما كمك بسيارى بكنند و براى افراد ابتدائى كاملا مفيدند ، ليكن براى فرد محقّق كه خود بخواهد تحقيق كند و معناى كلمه را بداند مدركيّت و قاطعيّت ندارد و پيروى از آنها نوعى تقليد از اجتهاد و تحقيق آنها مىباشد .
قسم ديگر كتب لغت ، كتابهايى است كه معناى لغت را در عرب مىخواهند نه در متن خاصّ چون قرآن و حديث ، ليكن خودشان با دقّت در استعمالات عرب اجتهاد مىكنند و استنباط خود را در كتابى ذكر مىكنند . البته كه طبق قانون عقلائى رجوع به اهل خبره و متخصّص ، مىتوانيم به آنها مراجعه نموده استفاده كنيم ، ليكن براى يك فرد محقّق كه خود بخواهد معانى كلمات را استنباط كند اين هم نوعى تقليد مىباشد ، نويسندگان اين گونه كتابهاى لغت از نظر دقّت متفاوتند ، برخى عميقتر و برخى كم عمقتر هستند مثلا « فيومى » نويسندهء « مصباح المنير » در مقايسه با « مجد » نويسنده « قاموس » عميقتر مىباشد . روش اين گونه نويسندگان اين بوده كه موارد استعمال يك كلمه را از كتابهاى پيشين لغت به دست آورده مورد دقّت قرار مىدادهاند و از مقايسهء آنها معناى كلمه را مىفهميدهاند و
شناخت قرآن ( فارسى ) — صفحة 96
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص٩٦