مقصد چهارم در جهنم و انواع عذابهاى آن :
چنانچه در اوصاف بهشت متذكر شديم كه توصيف نعم بهشتى و درك لذات آن در اين عالم ميسر نيست ، همچنان انواع عذابها و عقوبات دوزخ و شدت تألم آنها چيزى نيست كه بتوان در اين عالم توصيف يا ادراك نمود و آنچه در آيات و اخبار بيان شده جز تشبيهاتى از شدائد آن نشئه بانواع بليات و عقوبات دنيوى نيست .
و ما در اين باب به مقدارى از آنچه در آيات و اخبار اشاره شده اكتفاء ميكنيم :
آيات قرآنى در وصف انواع عذابهاى دوزخ :
1 -
إِنَّ شَجَرَةَ الزَّقُّومِ طَعامُ الْأَثِيمِ كَالْمُهْلِ يَغْلِي فِي الْبُطُونِ كَغَلْيِ الْحَمِيمِ »
« 1 » ( بدرستى كه ميوه درخت زقوم خوراك گناهكارانست كه آن مانند مس و روى گداخته در شكمهاى ايشان بجوشد مانند جوشيدن آب گرم ) .
2 -
ثُمَّ إِنَّكُمْ أَيُّهَا الضَّالُّونَ الْمُكَذِّبُونَ لَآكِلُونَ مِنْ شَجَرٍ مِنْ زَقُّومٍ فَمالِؤُنَ مِنْهَا الْبُطُونَ فَشارِبُونَ عَلَيْهِ مِنَ الْحَمِيمِ فَشارِبُونَ شُرْبَ الْهِيمِ »
« 2 » ( پس همانا شما اى گمراهان و تكذيبكنندگان هرآينه از درخت زقومخورندگان ، و شكمهاى خود را از آن درخت پركنندگان باشيد ، پس بر روى اين خوراك از آب گرم آشامندگان باشيد پس مياشاميد مانند آشاميدن شتران تشنگى زده ) .
3 -
« وَ لا طَعامٌ إِلَّا مِنْ غِسْلِينٍ لا يَأْكُلُهُ إِلَّا الْخاطِؤُنَ »
« 3 » ( و نيست براى آن كسى كه نامهاش بدست چپش داده شده خوراكى جز از غسلين « غساله دوزخيان يعنى زردابه و چرك و خونى كه از آنها خارج مىشود » كه آن را جز گناهكاران نميخورند ) .
هامش
( 1 ) سوره دخان آيه 44 - 47
( 2 ) سوره واقعه آيه 51 - 56
( 3 ) سورة الحاقه آيه 37 - 38