5 - سؤال از محرمات
مخصوصا معاصى كبيره مانند دروغ ، غيبت ، نمامى ، افتراء ، فحش ، قتل نفس ، زنا ، لواط ، شرب خمر نظر كردن به اجنبيه و امثال اينها كه بر طبق آنها اخبار صريحه وارد شده است .
6 - سؤال از گوش و چشم و قلب در امورى كه از آنها صادر شده ،
چنانچه در قرآن مجيد ميفرمايد :
« إِنَّ السَّمْعَ وَ الْبَصَرَ وَ الْفُؤادَ كُلُّ أُولئِكَ كانَ عَنْهُ مَسْؤُلًا »
« 1 » ( محققا گوش و چشم و دل همه اينها مسئول ميباشند ) .
7 - سؤال از عهدها و قراردادها ،
و اين اعم است و شامل جميع عهود از عهد با خالق و خلق مىشود ، چنانچه ميفرمايد :
« وَ أَوْفُوا بِالْعَهْدِ إِنَّ الْعَهْدَ كانَ مَسْؤُلًا »
« 2 » ( بعهد وفا كنيد ، بدرستى كه عهد مورد سؤال قرار ميگيرد ) .
8 - سؤال از حقوق الهى از واجبات و فرائض
مانند حج و صوم و نحو اينها .
9 - سؤال از حقوق الناس و مظالم عباد
مانند حق والدين و زوج و زوجه و رحم و همسايه و فقراء و ايتام و استاد و شاگرد و عالم و متعلم و ساير طبقات مردم و اين موقف بسيار سخت و دشوار است و در حديث قدسى وارد شده كه خداوند ميفرمايد : « و عزتى و جلالى لا يجوزنى ظلم ظالم » ( بعزت و جلالم قسم است كه ظلم ظالمى از من در نگذرد ) و آيه شريفه
« إِنَّ رَبَّكَ لَبِالْمِرْصادِ »
« 3 » ( بدرستى كه پروردگار تو در كمينگاه است ) به اين موقف تفسير شده است .
هامش
( 1 ) سوره بنى اسرائيل آيه 38
( 2 ) سوره بنى اسرائيل آيه 36
( 3 ) سوره فجر آيه 13