و مبرات آنها فرحناك مىشوند و بامور وارده بر اهل و اولاد خود خوشنود يا متألم ميگردند .
امر پنجم در مثوبات و عقوبات عالم برزخ :
مثوبات و عقوبات وارده بر انسان در عالم برزخ متناسب با همان عالم و قالب مثالى است .
بنابراين اخبارى كه دارد قبر براى مؤمن باغى از باغستانهاى بهشت است كه وسعت آن به قدر مد بصر بوده و با فرشهاى بهشتى مفروش و از گلها و رياحين و نعم الهى مشحون ، و ملائكه هر روز با تحف و هدايا بر مؤمن نازل ميشوند .
و براى كافر گودالى از گودالهاى جهنم و مملو از زقوم و حميم مارها و عقربها و آتش بوده و ملائكه با عمودها و تازيانههاى آتشى بر وى وارد مىشوند ، مراد از قبر محل تنعم و تعذيب روح و نعمت و عذاب آن روحانى و برزخى و مناسب با همان عالم است ، و ايمان و اخلاق حسنه و اعمال صالحه ، يا كفر و اخلاق رذيله و اعمال قبيحه است كه انيس و جليس آدمى ميباشند .
و نكاتى را در اينجا لازم است متذكر شويم :
1 - عالم برزخ و مثال يك حقايق موجوده و آفريده شده حضرت پروردگار است نه اينكه مجرد صور خياليه باشد كه به تصرف نفس در عالم خيال موجود شود ، چنانچه عقيده صدر المتألهين است .
2 - لازم نيست هر كه در عالم برزخ معذب شود الى الابد معذب باشد ؛ بلكه بسا باشد تا مدتى كه مستحق عذاب است معذب گردد و پس از آن