فِي أَدْنَى الْأَرْضِ وَ هُمْ مِنْ بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَيَغْلِبُونَ فِي بِضْعِ سِنِينَ
« 1 » مغلوب شدند روميان در نزديكترين زمينى كه براى عرب نسبت به زمين روم است و زود باشد كه روميان پس از مغلوب شدن غالب شوند در ظرف بضع سنين « كه ميان سه تا نه سال باشد » .
و نيز از كثرت نسل پيغمبر اكرم صلى اللّه عليه و آله و سلّم خبر داد و حال ( آنكه بيش از يك دختر از او باقى نمانده و مشركين ميگفتند پيغمبر صلى اللّه عليه و آله و سلّم ابتر ( مقطوع النسل ) است
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ : إِنَّا أَعْطَيْناكَ الْكَوْثَرَ
و غير ذلك از امور غيبى ديگر كه قرآن از آنها خبر داده است .
بالجمله از اين بيانات تا اندازهء معلوم شد كه قرآن به تمام جهت معجزه است و معارضه با آن به هيچوجه در دسترس بشر نيست و اين معجزه براى هميشه پايدار و برقرار خواهد بود .
ضمنا در خاتمه اين بحث كلمات بعضى از مورخين و مستشرقين غرب را در باره قرآن متذكر ميشويم .
توماس كارليل مورخ انگليسى و نگارنده كتاب قهرمانان و تعليمات آنان مىنويسد « اگر يك بار به اين كتاب مقدس نظر افكنيم مىبينيم حقايق برجسته و خصايص اسرار وجود طورى در مضامين جوهرى آن پرورش يافته كه عظمت و حقيقت قرآن به خوبى از آنها نمايان ميگردد و اين خود مزيت بزرگى است كه فقط به قرآن اختصاص يافته و در هيچ كتاب علمى ديگرى ديده نميشود ، بلى خواندن برخى از كتابها تأثيرات عميقى در ذهن انسانى ميگذارد ولى هرگز با تأثير قرآن قابل مقايسه نيست ، از اين جهت بايستى گفت مزاياى اوليه قرآن و اركان اساسى آن مربوط بحقيقت و احساسات پاك و عناوين برجسته و مسائل محكم و مضامين مهم آنست كه هيچگونه شك و ترديدى در آن راه نيافته ، بلكه تمام فضائلى را كه موجد تكامل و سعادت هميشگى است دربرداشته و پايان آنها را
هامش
( 1 ) سورة الروم آيه 1