آگاه است ، اگر مردمانى شايسته باشيد و او توبهكاران را آمرزنده است ، حقوق خويشاوندان را به آنها برسان و مستمندان و درماندگان در غربت را دستگيرى كن و بيهوده خرجى مكن آنها كه بيهوده خرجى مىكنند برادران شياطيناند و شيطان به خداوند كافر است و هرگاه از دستگيرى اينان به علت تنگدستى - خوددارى ميكنى درحالىكه از خداوند طلب فضل و رحمت دارى ، پس با آنها با مدارا سخن گوى ، دستهاى خود را به گردن خود محكم مبند ( يعنى بخل مكن ) و آن را زياده از حد باز مكن ( يعنى افراط و بيهوده خرجى منما ) تا مورد ملامت نگشته و بكنارى ننشينى خداوند روزى را براى هر كه بخواهد تنگ و وسيع ميگرداند او به بندگان خود آگاه و بيناست ، دختران خود را از ترس تنگدستى مكشيد ، ما شما و ايشان را روزى ميدهيم ، زيرا كشتن آنان گناهى بزرگ است ، بزناكارى نزديك نشويد ، زيرا زنا عمل منكر و بد راهى است ، كسانى را كه خداوند خون آنها را محترم شمرده مكشيد مگر از روى حق ، كسى كه مظلوم كشته شود ما براى صاحب آن خون سلطنت بر قصاص قرار داديم ، پس در كشتن ( انتقام ) از حد تجاوز نكند و او از طرف خداوند يارى شود .
بمال يتيم نزديك نشويد مگر از راهى كه براى او بهتر است تا آنكه بالغ شود و به پيمانهاى خود وفا كنيد ، زيرا پيمان مورد مسئوليت است ، هنگام كيل كردن تمام دهيد و با ترازوى درست بكشيد اين كارى نيكو و خوش عاقبت است از چيزى كه به آن آگاهى نيست پيروى مكن زيرا گوش و چشم و دل ، همه مسئولند ، با نخوت بر زمين راه مرو ، تو زمين را پاره نخواهى كرد و ببلندى كوهها نتوانى رسيد همه اينها ارتكاب آن نزد خداوند ناپسند است ) « 1 »
هامش
( 1 ) دستورات اخلاقى قرآن تنها منحصر به اين آيات نيست ، بلكه كمتر سورهء در قرآن يافت مىشود كه مشتمل بر دستورات اخلاقى نباشد ، علاوه بر اينكه اخبار بسيارى از پيغمبر اكرم ( ص ) و ائمه اطهار ( ع ) در بيان فوايد هر يك از اخلاق حميده و مضرات اخلاق رذيله رسيده كه در كتب مبسوطه ، مانند جامع السعادات نراقى ، و بحار مجلسى ، و وافى فيض ،