حضرت امام محمد باقر عليه السّلام را و امثال اينها كه در كتاب بصائر الدرجات و غير آن بطرق متعدده روايت شده است با اين دو احتمال احتمال جسد اصلى نيز دارند چنان كه شيخ مفيد و جمعى از متكلمين و محدثين اماميه قائلند كه بعد از سه روز يا بيشتر ارواح مقدسهء انبياء و اوصياء بجسدهاى اصلى معاودت مىنمايند و ايشان را به آسمان مىبرند و ديدن حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم انبياء را در شب معراج بر اين حمل كردهاند و احاديث
مسخ شدن بنى اميه به صورت وزغ هر سه احتمال دارد اما در بعضى از آنها در جسد اصلى ظاهرتر است و در صحايف الابرار از فضل بن شاذان روايت كرده است كه حضرت امير عليه السّلام در صحراى نجف بر روى سنگريزه خوابيد قنبر گفت من جامه خود را در زير تو بيندازم حضرت فرمود نه نيست مگر تربت مؤمنى يا مزاحمت نمودن در مجلس مؤمنى و با او همنشينى كردن اصبغ بن نباته گفت تربت مؤمن را دانستم كه بود و خواهد بود و مزاحمت نمودن در مجلس او چه معنى دارد حضرت فرمود اى پسر نباته در اين صحرا روح هر مؤمن و مؤمنه هست در قالبها از نور بر منبرها از نور و حسن بن سليمان نيز در كتاب محتضر قائم فضل بن شاذان اين حديث را روايت كرده است و در آخرش زياد كرده است كه اى پسر نباته اگر پرده برداشته شود هرآينه خواهى ديد ارواح مؤمنان را كه حلقهها نشستهاند و بديدن يكديگر ميروند و با يكديگر صحبت ميدارند و روح هر مؤمن در اين وادى است و روح هر كافر در برهوت يمن است و ايضا در كتاب شفا و جلا روايت كرده است از حضرت امام زين العابدين عليه السّلام كه ميگويند روح مؤمن را در وقت غسل دادن كه آيا ميخواهى ترا برگردانيم بسوى جسدى كه در آن بودى گويد چه ميكنم بلاء و زيان كارى و غم را و كلينى از حضرت امام على النقى عليه السّلام روايت كرده است كه خواب ديدن در اول خلق بنى آدم نبود و بعد از آن حادث شد راوى پرسيد كه سبب حدوث آن چه بود حضرت فرمود كه خداى عز ذكره رسولى فرستاد بسوى اهل زمان خود ايشان را خواند بسوى عبادت الهى و اطاعت او گفتند اگر اين را بكنيم از براى ما چه خواهد بود مالت از ما بيشتر نيست و عشيرهات از ما عزيزتر نيست گفت اگر اطاعت كنيد مرا خدا شما را داخل بهشت مىكند و اگر معصيت من ميكنيد خدا شما را داخل جهنم مىكند گفتند جنت و نار چيست پيغمبر از براى ايشان وصف كرد گفتند ما كى به آنجا ميرويم گفت بعد از مردن گفتند ما مىبينيم مردههاى خود را استخوان شدهاند و پوسيدهاند پس تكذيب ايشان به آن حضرت زياده شد پس حقتعالى خواب ديدن را احداث كرد پس آمدند بنزد آن حضرت و خبر دادند به آنچه ديده بودند و تعجبى در اين باب داشتند پيغمبر
حق اليقين ( فارسى ) — صفحة 407
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٤٠٧