بن عبد اللَّه بن عباس و ابو حاتم رازى بسندهاى بسيار از انس و ابن عباس و ام ايمن و ابن بطه در ابانه به دو طريق روايت كرده
است و خطيب و أبو بكر در تاريخ بغداد از هفت طريق و ابن عقده حافظ كتابى در طريق اين حديث به تنهائى تصنيف كرده است و سى و پنج نفر از صحابه اين حديث را از انس روايت كردهاند و ده نفر از رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم روايت كردهاند با آن عداوتى كه اكثر ايشان با امير المؤمنين عليه السّلام داشتند و سعى در اخفاى فضائل او مينمودند و چون اين حديث ثابت شد دليل است بر امامت آن حضرت زيرا كه محبت خدا و رسول معنى ندارد به غير آنكه او در استحقاق ثواب و وفور طاعت و اتصاف بصفات حسنه از همه در پيش است و ثابت شده است كه حقتعالى منزه است از آنكه محل حوادث باشد و تغيير و انفعال در ذات مقدس او نميباشد و ايضا معلوم است كه ثواب دادن حقتعالى و اكرام او بدون كمال عقايد و اتصاف بصفات حسنه و نيات صحيحه و اعمال صالحه نميباشد زيرا كه تفضيل ناقص بر كامل و عاصى بر مطيع و جاهل بر عالم قبيح است و حقتعالى در بسيار جاى از قرآن مجيد بيان اين معنى فرموده است مثل قوله تعالى
قُلْ إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللَّهُ
يعنى بگو يا محمد صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم اگر هستيد آنكه خدا را دوست مىداريد پس متابعت و پيروى مرا كنيد تا خدا شما را دوست دارد و قوله تعالى
إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاكُمْ
بدرستى كه گرامىترين شما نزد خدا پرهيزكارترين شما است و فرموده است كه خدا تفضيل داده است آنها را كه جهاد ميكنند بمالهاى خود و جانهاى خود بر آنها كه نشستهاند و جهاد نميكنند درجهء بزرگ و فرموده است كه مساوى نيستند آنها كه انفاق كردهاند و قتال كردهاند پيش از فتح مكه با آنها كه بعد از فتح مكه كردهاند و فرموده است
فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ
يعنى هر كه عمل كند به قدر سنگينى ذرهاى از خير ثواب آن را ميبيند و فرموده است
وَ ما يَسْتَوِي الْأَعْمى وَ الْبَصِيرُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ لَا الْمُسِيءُ قَلِيلًا ما تَتَذَكَّرُونَ
يعنى مساوى نيستند كور و بينا و آنها كه ايمان آوردهاند و عملهاى شايسته كردهاند با بدكردار بسيار كم متذكر ميشوند حق را و معلوم است كه كورى و بينائى دل مراد است و اكثر قرآن مجيد مشحونست به اين مضمون و ايضا معلوم است كه محبت حضرت رسول ( ص ) از قبيل محبت قرابت و بشريت نيست پس كسى كه احب خلق باشد بسوى خدا و رسول ( ص ) افضل از همه خواهد بود و حضرت رسول از اين حكم بيرونست باجماع و بقرينهء آنكه حضرت خود قائل اين قولست و با ثبوت افضليت احق بودن بخلافت معلوم است چنانچه مكرر مذكور شد و متعصبان مخالفان دو اعتراض بر اين دليل كردهاند .
( اول ) آنكه گاه باشد مراد احب خلق اللَّه باشد در خوردن مرغ و هر زبانفهمى كه اندك ربطى