مشكلات و نامهنگارىهاى زيادى روبرو بود . حساسيت اين مسئله در ميان مردم و كوشش اساتيد آهنگر اصفهانى در اين امر به خوبى در اسناد ايرانى نشان داده شده است .
غير از اينها ، اسناد ديگرى در كتابى تحت عنوان « اسناد برگزيده سياسى ايران و عثمانى » « 1 » به ويژه در جلد 3 « 2 » و 5 « 3 » ، آمده است . « 4 » علاوه بر اينها ، چندين سند ديگر نيز در كتاب « اسناد روابط ايران و عربستان سعودى » ( 1357 - 1304 هجرى شمسى ) « 5 » وجود دارد ؛ نيز :
اسناد و نامههاى تاريخى و اجتماعى دوره صفويه ، ز . ثابتيان ، كتابخانه ابن سينا ، 1343 ، تهران .
اسناد و فرامين منتشر نشده قاجارى از دوران فتحعليشاه ، به كوشش محمدعلى كريمزاده ، لندن ، 1368
مكتوبات و بيانيت سياسى واجتماعى علماى شيعه دوره قاجار ، محمدحسين رجبى ، نشرنى ، 1390 ، تهران ، ج 3 .
يكى از ويژگىهاى مهم اسناد ايرانى مربوط به حج اين است كه در اين اسناد ، نه تنها موضوع حج ، بلكه همواره زيارت عتبات عاليات نيز مورد توجه قرار گرفته است . ولى از آنجا كه عتبات موضوع تحقيق اين اثر نبود ، از بحث درخصوص آن خوددارى شده است ؛ يعنى زوار و حجاج در اسناد ايرانى در كنار هم آمدهاند ، اين در حالى است
هامش
( 1 ) . واحد نشر اسناد ، دفتر مطالعات سياسى و بين المللى
( 2 ) . جلد 3 ، مسئلهء زوار ، حج و زيارت ، ص 567 - 517 .
( 3 ) . جلد 5 ، فصل اول ، امور اتباع - مسائل زوار ، ص 120 - 3 .
( 4 ) . در كتاب « برگزيده اسناد سياسى » ابتدا شماره سند ، موضوع ، تاريخ ، كارتن ، پرونده قيد شده است .
( 5 ) . مركز اسناد و تاريخ ديپلماسى