[ سند دوم ]
به رسومات امانت عليّه :
بر مبناى تذكره عليّه و در نتيجه مخابراتى كه با جناب صدارتپناه سنيّه جريان دارد ، مشخص شد كه پول قِران ايران فقط در شهرهاى اصلى ولايت بغداد و بصره رواج دارد . به موجب آن ، [ در ] موسم حج ، سكه ايرانى در حجاز رايج مىشود . حجاج ايرانى در بازگشتشان ، هر چقدر توانايى دارند ، اين سكهها را جمع كرده و با خود مىبرند . آنچه در دست اهالى باقى بماند ، مقدارى از آنها به صرافها فروخته مىشود و توسط آنها ، النگو و انگشتر ساخته مىشود . اين اطلاعات از ولايت حجاز دريافت شده است و بر مبناى قرار سابق در تسليم قِرانهاى مذكور به حجاج مشكلى ديده نشده است . رواج قِرانهاى سلف البيان ، به بغداد و بصره منحصر است . اين امر به مجلس مخصوص وكلا ، اطلاع داده شد تا قرانهايى كه در دست حجاج ايرانى است ، در همآنجا به سكه عثمانى تبديل شود و با بردن آنها به حجاز مخالفت شود . بر مبناى اقتضاى امانت عليّه ، ايفاى همت صاحبعطوفت در كار ، فرمايش شود . در اين باب .
DH . MKT 1544 / 59
تاريخ : 13 / محرم / 1306
105 . قتل و غارت حجاج ايرانى در كركوك
100 نفر از اشخاص عشيره همونديان كه مقيم استانبول بودند ، به كركوك فرار كردند و در آنجا مفتضحانه به قتل و سرقت حجاج ايرانى اقدام كردند . مسببين دستگير و 4 نفر از آنها نيز اعدام شدند . اين خبر به طور شفاهى از طرف ترجمان سفارت ايران افاده شده است . فوراً صحت اين خبر تعيين ، تحقيقات در اين باب اجرا شود . در حقيقت به دليل اينكه اشخاص مرقوم به اين صورت فرار كردند ، اقدام لازم و تدابير مقتضى اجرا شود . نتيجه اشعار ثناور به همم عليه نظارتپناه است . 5 . رمضان . 1306 و 27 تشرين ثانى 1304 .
DH . MKT . 1580 . 17
تاريخ : 5 . رمضان . 1305