جامعه اسلاميه ، حق زوار ايرانى بايد رعايت شود تا بين خلق و مخلوق مقبول و مرغوب واقع گردد . مقتضى درست آن است ؛ ولى در هر ماه و سال ، در اثر جهل و تعصب ، ظلم و جفايى در حق آنها روا مىشود . خصوصاً در اين سال در اثناى حج فاجعهاى به وقوع پيوست كه در حق اصحاب هيچ دينى روا نبود . به اين صورت كه حجاج از طواف بيتالله الحرام برگشتند و به مدينه منوره آمدند . يكى از اهالى كه مقامى بالا داشت ، اظهار كرد كه ايران و روسيه متفقاً عليه دولت عليّه اتفاق كردند . پس از آن ، نداهاى بسيارى مبنى بر قتل ايرانيان بين اشخاص حاضر در آنجا بلند شد كه اعتراض ايرانيان را به دنبال داشت .
به دنبال اين امر ، خدام و اهالى كه در آنجا حاضر بودند ، [ با ] هر آنچه از آلات جريحه و . . . به دست آوردند ، به ايرانيان حمله بردند و اين بىچارهها در اطراف حرم شريف بىيار و مددكار ماندند و به دست آن ظالمان به اين حال افتادند [ و ] بعضى از آنها در همآنجا فوت كردند . بيشترشان از زخمهايى كه برداشتند ، بعدها فوت كردند . درست جايى كه نزد همه مسلمانان محترم و معصوم است ، وقوع چنين حوادثى در مخدرات ايرانيان نمىگنجيد . آنها ضرب و شتم ديده و اسبابهايشان غارت شد و كتك خوردند . اين بىچارهها از ترس جان ، ناچاراً از سربازان استمداد جستند يا به بعضى دكانها پناه بردند ، ولى صاحبان دكانها نيز آنها را كتك زدند و از آنجا بيرونشان كردند .
اگرچه معلوم است كه اهالى ايران در هيچ زمان از فداى جان و مال در راه اسلام فرار نكردند و در ابراز شجاعت ، داراى رتبه و مقام هستند ، [ اما ] همه ايرانيان قصد مجاهدت نداشتند . براى منع اينچنين وقوعات كه عبرت سايرين شود و بايد با تحقيق و تدقيق اشخاصى كه اين موضوع را باعث شدند ، دستگير و بر اساس قانون و شرع با آنان رفتار شود ؛ چه توسط بابعالى « 1 » و چه از طرف سفارت دستورات لازم را ارسال فرماييد و دستور دهيد [ تا ] تنبيهات لازم انجام شود . اگر درخواست ما راكد و بايگانى
هامش
( 1 ) . دربار سلاطين عثمانى ؛ استانبول .