رسول و خلق ممدوح و مشكور باشند و مقتضاى انسانيت و پيروى و امتثال امر شريعت مطهّر را به عمل آورده باشند .
بالعكس همه ساله بعض كسانى كه در لباس خدّام و مجاورت در آنجاها توطن و تحشد نمودهاند ، از راه عناد و عصبيت به انواع دسايس و حيل بهانه جعل كرده و مفسدهاى برپا نموده ، انواع اذيت و ايذا در حق بيچاره حجاج و زوار و ابناءالسبيل دريغ و فروگذار نمىنمايند . خاصّه واقعه و حادثه جانگداز امسال كه در هيچ ملت و مذهب امثال آن واقع نگرديده و گوش و دل تاب استماع آن ندارد وقتىكه حجاج در معاودت از طواف بيتالله الحرام ، شرفها الله قدرا ، در مدينه منوّره حضرت رسول اكرم صلواتالله عليه و آله جبههسا شدهاند يا به سبب طرّهات [ و ] مزخرفاتى كه يك نفر خطيب در بالاى منبر در حق دولت عليّه ايران گفته و اسناد داده است كه دولت ايران نيز به اتفاق روسيه با دولت عليّه عثمانى محاربند و يا محض عرض و تحريك خدامنماهاى شقى على اى حال جمع كثيرى در حرم محترم به نداى ابليسطينتى كه « اقتلوا الاعجام جمعياً لوجه الله كافاً » خدام و اهالى به ازدحام تمام بر سر حجاج ريخته ، با آلات ضرب و جرح متنوعه به قدرى كه قلم تاب تحرير آن ندارد ، ذكور و اناث حجاج و مردمان معروف و محترم و عجزه بىدست و پا را در حرم و كوچه و بازار بىيار و مددكار ظالمان غدّار آنچنان زدهاند كه بعضى متأثراً فوراً در همانجا وفات كرده و بعضى مضروباً و مجروحاً نيمهجانى به در بردهاند كه اغلب آنها تا دو سه منزل قطعاً كالبد زندگى را خالى كردهاند . حتى طايفه اناثى كه در ميان هر مذهبى و هر ملت ، محترمه و مرعىالخواطر و از اينگونه مفاسد و شراير معاف و مستثناشان مىدارند ، چادر حفاظ و مقنعه روبندى ايشان را خلع و خرق كرده ، سر برهنه و بىحفاظ در كوچه و بازار از ضرب و لگدكوبى و بىحرمتى باقى نگذاشته . [ به ] علاوه ، طايفه نسوان از راه عجز و اضطرار به دكاندار و اصناف خزيده و التجا از هول جان استمداد كردهاند
حج گزارى ايرانيان به روايت اسناد عثمانى و قاجارى ( فارسى ) — صفحة 188
مساهمون: اسرا دوغان
ص١٨٨