و حتى به دستگاه دولت انتقاد مىكرد . وى در رفع نيازهاى مردم مىكوشيد و همه وجوهاتى كه به دستش مىرسيد ، براى گرهگشايى از كار مستمندان و نيازمندان مصرف مىنمود . او با آنكه از خانوادهاى متمول و ثروتمند بود و وجوهات فراوان به او مىرسيد ، اما زندگىاش بسيار ساده و بىپيرايه ، و زهد از تمام زندگى او هويدا بود . لباس ، غذا و خانهاش به مانند يكى از مردم عادى بود و خود - با اينكه مرجع تقليد بود - خريد خانهاش را انجام مىداد ، و كارش را بر عهده كسى ديگر نمىنهاد .
ايشان حافظهاى قوى داشت و در فهم فقه ، اصول و احاديث اهل بيت عليهم السّلام بسيار خبره بود . اخلاقش خوش ، محضرش شيرين و بياناتش مليح و نمكين بود .
عالم و عامى ، از درس و منبرش سود مىبردند . هركس كه به اميدى به خانهاش مىآمد ، با دلى شاد و روى گشاده و خوشحال بازمىگشت .
تأليفات
از آن فقيه سترگ قم ، تأليفاتى چند در فقه و اصول برجاى مانده است كه عبارتند از :
1 . حاشيه بر جواهر الكلام ( كتاب الصلاة ) .
2 . حاشيه بر العروة الوثقى .
3 . حاشيه بر كفاية الاصول .
4 . منتخب الاحكام كه چاپ شد .
5 . جامع الفروع ، كه به چاپ رسيد .
6 . مطالع الشموس ، در علم اصول ( مباحث الفاظ ، اصول عمليه و تعادل و تراجيح ) كه منتشر شد . « 1 » شيخ آقابزرگ تهرانى ، نام آن را مشارق الشموس نگاشته است و از چاپ مجلد استصحاب و تعادل و تراجيح آن خبر مىدهد .
هامش
( 1 ) . تهرانى ، الذريعة ، ج 21 ، ص 36 .