درگرفت كه نشانگر قوت استدلال و بديههگويى وى است . از جمله از او پرسيدند :
چگونه ميرزاى شيرازى دخانيات را حرام ساخت ؟ و اگر او حرام كرد ، چگونه شما قليان مىكشيد ؟
او در پاسخ فرمود :
ميرزاى شيرازى ، به خاطر زيانهاى فراوان دخانيات در آن روز ( استيلاء اجنبى بر اقتصاد مملكت و چيرگى بيگانگان بر منافع شهرهايمان ) آن را حرام ساخت و ما هم آن را ترك كرديم . و زمانى كه اين محذور از بين رفت ، ما بدان بازگشتيم درست مانند كسى كه برنج برايش ضرر دارد ، كه خوردنش بر او حرام است و وقتى كه ضرر و زيانش زائل شود ، برنج هم حلال مىشود . « 1 »
وى پس از زيارت قدس و مرقد مقدس حضرت زينب عليها السّلام وارد عراق شد علماى نجف و كربلا - به خصوص سامرا - از او استقبال شايانى كردند و به دستور ميرزاى شيرازى تمام علما و اهل علم و بزرگان سامرا براى بزرگداشت وى به بيرون شهر شتافتند و او را با اكرام هرچه تمامتر به شهر وارد كردند . « 2 »
در ورودش به نجف ، تمام علما و بزرگان و طلاب نجف به ديدنش آمدند .
مرحوم حرز الدين مىگويد :
من با استادم ، آيت اللّه حاج ميرزا حسين خليلى به ديدنش رفتيم و او از سوانح سفرش و - از جمله زيارت قبر حضرت زينب عليها السّلام در شام - مىگفت . من از او پرسيدم : شيخنا زيارت عبادت است ( و نياز به وجود دليل و ثبوت حجت شرعى دارد ) ، به كدامين دليل بر شما ثابت شده است كه مرقد حضرت زينب عليها السّلام در اين مكان است ؟
هامش
( 1 ) . امين ، اعيان الشيعة ، ج 5 ، ص 37 .
( 2 ) . حرز الدين نجفى ، معارف الرجال ، ج 1 ، ص 240 .