1 / 2 عبد اللَّه بنُ عبّاس « 1 »
684 . الطبقات الكبرى ( الطبقة الخامسة من الصحابة ) - به نقل از ابن ابى مُلَيكه - : ابن عبّاس ، در مسجد الحرام در انتظار خبر حسين بن على عليه السلام نشسته بود كه مردى آمد و چيزى درِ گوش او گفت . ابن عبّاس ، بلافاصله ، استرجاع كرد ( « إنّا للَّهِ » گفت ) .
گفتيم : اى ابن عبّاس ! چه اتّفاقى افتاده است ؟
ابن عبّاس گفت : مصيبت بزرگى است كه من آن را به حساب خدا مىگذارم . غلام من خبر داد كه از ابن زبير شنيده كه حسين بن على ، كشته شده است .
طولى نكشيد كه ابن زبير ، نزد ابن عبّاس آمد و به او تسليت گفت و باز گشت . ابن عبّاس برخاست و وارد منزلش شد و مردم براى تسليت گفتن ، به خانه او مىآمدند . « 2 »
هامش
( 1 ) ابو العبّاس عبد اللَّه بن عبّاس بن عبد المطّلب ، در مكّه در شِعب ابى طالب ، سه سال پيش از هجرت ، به دنيا آمد و در سال هشتم هجرى ، همان سال فتح مكّه ، به مدينه مهاجرت كرد . وى مشاور عمر و در زمان عثمان ، امير الحاج بود و در زمان خلافت امير مؤمنان عليه السلام ، همراه و ياور و مشاور و يكى از فرمانداران و فرماندهان نظامى بود . او به نمايندگى از امير مؤمنان عليه السلام با خوارج ، مناظره كرد و به هنگام شهادت امير مؤمنان ، فرماندار بصره بود . او با امام حسن عليه السلام بيعت كرد و در زمان ايشان ، همچنان فرماندار بصره بود . وى در كربلا شركت نداشت .
وقتى عبد اللَّه بن زبير بر حجاز و عراق تسلّط يافت ، عبداللَّه با او بيعت نكرد و اين ، براى ابن زبير ، سنگين بود و خواست كه وى را بسوزاند . او عالِمى سخنور بود و جايگاهى بلند در تفسير ، حديث و فقه داشت . در دانش ، شاگرد امير مؤمنان عليه السلام بود و بِدان افتخار مىكرد . او در تبعيدگاهش در طائف در سال 68 هجرى در سنّ 71 سالگى از دنيا رفت .
( 2 )
بَينَمَا ابنُ عَبّاسٍ جالِسٌ فِي المَسجِدِ الحَرامِ وهُوَ يَتَوَقَّعُ خَبَرَ الحُسَينِ بنِ عَلِىٍّ عليه السلام ، إلى أن أتاهُ آتٍ فَسارَّهُ بِشَيءٍ فَأَظهَرَ الاستِرجاعَ .
فَقُلنا : ما حَدَثَ يا أبَا العَبّاسِ ؟ قالَ : مُصيبَةٌ عَظيمَةٌ نَحتَسِبُها ، أخبَرَني مَولايَ أنَّهُ سَمِعَ ابنَ الزُّبَيرِ يَقولُ : قُتِلَ الحُسَينُ بنُ عَلِيٍّ عليه السلام .
فَلَم يَبرَح حَتّى جاءَهُ ابنُ الزُّبَيرِ فَعَزّاهُ ثُمَّ انصَرَفَ . فَقامَ ابنُ عَبّاسٍ فَدَخَلَ مَنزِلَهُ ، ودَخَلَ عَلَيهِ النّاسُ يُعَزّونَهُ 687
( الطبقات الكبرى / الطبقة الخامسة من الصحابة : ج 1 ص 493 ش 449 ، تهذيب الكمال : ج 6 ص 440 ) .