2 . تسلّط نداشتن سپاه يحيى بر امور جنگ
اغلب سپاه يحيى ، غير نظامى و از افراد عادى بودند كه در امور جنگ تبحر نداشتند . اين امر را مىتوان ديگر دليل شكست يحيى دانست . ابوالفرج اصفهانى و طبرى در همين زمينه مىنويسند : « عدهاى زيدى مسلك كه در جنگ داراى بينش نبودند ، يحيى را اصرار كردند كه به سپاه دشمن شبيخون بزند » . « 1 »
همين امر و نداشتن سلاح كافى سبب شد كه سرانجام لشكر دشمن شكست سختى را به سپاه يحيى وارد كند كه در نتيجه ، عده زيادى كشته و بقيه فرار كردند و خود يحيى در ميدان شهيد شد .
3 . خيانت هيضم بن علاء
علت ديگر كه شايد مهمترين علت باشد ، خيانت هيضم ابن علاء عجلى و اقوام او بود . مردم كوفه همانگونه كه به امام حسين ( ع ) خيانت كردند و گناهى نابخشودنى دامن آنان را گرفت ، با فرزند رشيد وى ، زيد ( ع ) نيز همانگونه رفتار كردند « 2 » .
طايفهاى از اهل كوفه كه رئيس آن هيضم بن علاء عجلى بود ، ننگى ديگر را براى آنها در تاريخ ثبت كرد . وى خود را از معركه جنگ نجات داد و اقوام او نيز به همراهش فرار كردند و سپاه يحيى نيز در هم شكست .
هامش
( 1 ) . مقاتل الطالبيّين ، ص 508 ؛ تاريخ الطبرى ، ج 11 ، ص 211 ؛ تاريخ الكوفه ، ص 382 ؛ الكامل فى التاريخ ، ج 7 ، ص 128 ؛ البداية والنهاية ، ج 11 ، ص 5 .
( 2 ) . الأخبار الطوال ، ص 261 .