مايه جان گرفتن قيام آزادىبخش ديگرى شد كه نتيجه آن تشكيل دولت علوى در طبرستان ، شمال ايران ، بود كه در سده سوم ، جهان اسلام را زير پوشش خود درآورد .
بنابراين ، هر چند قيام يحيى از لحاظ ظاهرى شكست خورد و او و يارانش به شهادت رسيدند ، ولى شهادت يا پيروزى نهايى ، خواسته خود يحيى و راه پرافتخار او و يارانش بود . مقصود ما ، بيان علل شكست ظاهرى نهضت در شرايط مساعد پيش از قيام است . مىتوان علل شكست ظاهرى قيام را چند عامل دانست :
1 . ارسال ارتش عظيم به كوفه
ارسال ارتش عظيم از بغداد به كوفه به رهبرى حسين بن اسماعيل و توجه كامل حكومت عباسى به عراق بهويژه به كوفه « 1 » : كوفه مركز مهم اقتصادى و درآمد بيتالمال بهشمار مىآمد . از اين رو ، خليفه عباسى به آن توجه داشت . بنابراين پس از دستور ارسال لشكرى از سوى حاكم بغداد به كوفه ، خود نيز سرلشكرى ترك به نام « كلكاتكين » را به طرف كوفه فرستاد . « 2 »
هامش
( 1 ) . تاريخ الطبرى ، ج 11 ، ص 213 ؛ تاريخ أبى الفداء ، ج 1 ، ص 358 ؛ تاريخ ابن الوردى ، ج 1 ، ص 221 ؛ تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 529 ؛ الغدير ، ج 3 ، ص 336 .
( 2 ) . همان .