آل مظفر ، آل چوپان و ملوك هرمز با ايجاد روابط و مناسبات دوستانه با مماليك در مصر ، در راستاى مشروعيت بخشيدن به حكومتشان و همچنين در رقابت با يكديگر و بهرهمندى از منافع اقتصادى كه حج براى آنها دربرداشت ، در ارسال محمل و كاروان مستقل به حجاز ، اهتمام نشان ميدادند . با اينحال ، فراز و نشيبهاى مكرر سياسى و تحولات داخلى اين حكومتها ، مانع از در پيش گرفتن برنامه و سياست پايدار در اين زمينه مىگرديد و به سختى از عهده برگزارى سالانه فريضه حج برمىآمدند .
ب ) رقابت دولتهاى حاكم بر ايران با يكديگر
اين گونه رقابتها موجب از دست رفتن امنيت پايدار و دلمشغولىهاى فراوان حاكمان مىشد و امور مربوط به حجاز و حج و حرمين را تحتالشعاع قرار مىداد .
از ميان اين سلسلهها و حكومتهاى محلى ، آل مظفر در برههاى به حجاز توجه نشان داد . مؤسس واقعى اين سلسله ، امير مبارزالدين بود كه از جانب سلطان ابوسعيد ايلخانى ( م 736 ه . ق ) ، به مدت هجده سال ، حكومت يزد را بر عهده داشت . « 1 » او با دريافت خبر مرگ ابوسعيد ، با سكه زدن به نام خود ادعاى استقلال كرد . وى به تدريج بر كرمان ، شيراز ، لرستان ، اصفهان و حكومت شبانكاره در جنوب فارس ، مسلط شد و حكومت وسيعى را پديد آورد . « 2 » وى براى دستيابى به عراق عجم و آذربايجان در سال 755 ه . ق ، قاصدى به مصر فرستاد و با وكيل خليفه المعتضدبالله ابىبكر العباس بيعت كرد و به نام وى خطبه خواند و سكه زد . « 3 »
پس از عزل امير مبارز الدين به دست پسرانش ، پادشاهى به شاه شجاع سپرده
هامش
( 1 ) . تاريخ جديد يزد ، 83 : 1345 .
( 2 ) . ر . ك : جامع مفيدى ، ج 1 ، صص 102 و 103 ؛ تاريخ آل مظفر ، صص 72 و 73 ؛ تاريخ كرمان ( سالاريه ) ، ص 481 ؛ تاريخ جهان آرا ، ص 222 .
( 3 ) . مطلع السعدين و مجمع البحرين ، صص 299 و 300 .