از ميان نظريههاى فوقالذّكر ، دو نظريّهء اوّل و دوم از اعتبار خاصّى برخوردار است و با مستندات تاريخ بناى مرقد ، تطابق بيشتر و منطقى دارد . پژوهندگان اعتماد بيشترى به نظريّهء اوّل نشان دادهاند و بر اساس آن ، محلّ سر رسولاللَّه صلى الله عليه و آله را با يك ميخ عمود يا قنديل ، مشخّص نموده بودند . « 1 »
2 - 1 ب : مرقد فاطمه
سه نظريّه ، مستند به سه گروه از اسناد تاريخى در بارهء مكان قبر فاطمه بنت محمّد صلى الله عليه و آله در كتابهاى حديث و تاريخ ياد شده است كه جهت بررسى و اخذ نتيجه ، هر يك از آنها قابل تأمّل و توجّه است :
نظريهء اوّل ، مبتنى بر گفتههايى استكه محل دفن و مقبرهء دختر پيامبر صلى الله عليه و آله را خانهاش دانستهاند . اهمّ اين آوردهها ، سخنى است از امام علىبن موسى الرّضا كه ابنبابويه آن را در « عيون اخبار الرّضا » و ابنشهرآشوب در « المناقب » و نيز در « قربالاسناد » از بَزَنْطى و او نيز از امام رضا عليه السلام چنين ثبت كردهاند : « قبر فاطمه در خانهء خودش مىباشد . »
نظريّهء دوم ، مبتنى بر اسنادى است كه مدفن و مقبرهء دختر پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله را محلّ روضه يا فاصلهء بين منبر و مرقد گفتهاند و اين محل مجاور خانهء فاطمه است :
« دفنت فاطمة فيبيتها فلمّا زادت بنوأميّة فيالمسجد صارت في المسجد » . « 2 »
هامش
( 1 ) . ابنماجه ، سنن ، الجنائز ، كتاب 6 ، باب 10 ، 11 و 63
مالك ، الموطأ ، الجنائز ، كتاب 16
ابوداود ، سنن ، كتاب 19 ، باب 27
طيالسى ، مسند ، حديث 1530 و 2750
امام بخارى ، صحيح ، كتاب 4 ، باب 45 - كتاب 10 ، باب 39 - كتاب 23 ، باب 96 - كتاب 64 ، باب 87 - كتاب 67 ، باب 104
مجلسى ، بحار الأنوار ، ج 22 ، ص 492
مقدسى ، احسن التقاسيم في معرفة الاقاليم ، ص 81 ، چاپ ليدن ، 1906 م .
( 2 ) . احمدبن محمد ، به نقل از ابوالحسن . نيز نك : ابنشهرآشوب در كتاب « المناقب » ، ج 3 ، ص 365 ، چاپ علّامهء قم ، مصطفوى .