نيروهاى عرب مشرك و يهود در اين نبرد بر ضد اسلام بسيج شدند . آنان با تشكيل اتحاديهء نظامى نيرومندى ، قريب يك ماه مدينه را محاصره كردند ، و چون در اين غزوه ، احزاب و دستههاى مختلف شركت كرده ، و مسلمانان براى جلوگيرى از پيشروى دشمن ، اطراف مدينه را به صورت خندق درآورده بودند ؛ اين غزوه را جنگ احزاب و گاهى غزوهء « خندق » مىنامند .
همانطور كه يادآور شديم : آتش آتشافروزان اين جنگ ، سران يهود « بنى النضير » و گروهى از « بنى وائل » بودند .
ضربت محكمى كه يهوديان « بنى النضير » از مسلمانان خوردند ، و به طور اجبار مدينه را ترك گفته و گروهى از آنان در خيبر مسكن گزيدند ؛ موجب شد كه نقشهء دقيقى براى براندازى اساس اسلام بريزند و به راستى نقشهء عجيبى كشيدند و مسلمانان را با دستههاى گوناگونى روبرو ساختند كه در طول تاريخ عرب بىسابقه بود .
در اين نقشه گروههاى بىشمار عرب ، از كمكهاى مالى و اقتصادى يهوديان برخوردار بودند ، و همه گونه وسايل براى ارتش مخالف فراهم شده بود .
نقشه از اين قرار بود كه سران بنى النضير ، مانند « سَلّام بن ابى الحُقَيق » و « حُيَّى بن اخطب » در رأس هيأتى وارد مكه شدند و با سران قريش تماس گرفتند و به آنان چنين گفتند : محمد شما و ما را هدف قرار داده و يهوديان « بنى قينقاع » و « بنى النضير » را مجبور به ترك وطن نمود .
شما گروه قريش برخيزيد و از همپيمانان خود كمك بگيريد و ما نيز هفتصد تن شمشيرزنِ يهودى ( بنى قريظه ) در دهانهء مدينه داريم و همهء آنها به يارى شما مىشتابند . يهوديان بنى قريظه ، اگر چه به صورت ظاهر با محمد پيمان دفاعى دارند ، ولى ما آنها را وادار مىكنيم كه پيمان خود را ناديده بگيرند ، و با شما همراه باشند . « 1 »
لاف و گزاف آنان ، در سران قريش كه از نبرد با مسلمانان خسته و سرخورده شده بودند ، مؤثر افتاد و نقشهء آنها را پسنديدند و اعلام آمادگى كردند
هامش
( 1 ) . « مغازى واقدى » ، ج 2 / 441 .