بدر پيامبر صلى الله عليه و آله او را آزاد فرمود و با او شرط كرد كه با مشركان بر ضد اسلام همكارى نكند . او نيز اين شرط را پذيرفت ، ولى پيمان خود را با شركت در جنگ احد ، نقض كرد . اتفاقاً ، موقع بازگشت از « حمراء الأسد » ، مسلمانان او را دستگير كردند . اين بار نيز او از محضر پيامبر صلى الله عليه و آله درخواست آزادى كرد . اما پيامبر صلى الله عليه و آله به درخواست او اعتنا نكرد و با گفتن جملهء فوق كه : مؤمن از يك سوراخ بيش از يك بار گزيده نمىشود ، دستور اعدام او را صادر كرد و فاجعهء احد كه سراسر آموزنده بود پايان پذيرفت . « 1 » سرانجام نبرد احد با تقديم هفتاد و يا هفتاد و چهار و به قولى هشتاد و يك شهيد ، پايان گرفت ، در حالى كه كشتهشدگان قريش از بيست و دو نفر تجاوز نكرد . اين پيشآمد ناگوار ، به خاطر بىانضباطى نگهبانان بود كه مشروح آن را خوانديد . بدين وسيله جنگ احد كه روز شنبه هفتم شوال سال سوم هجرت رخ داد ، به ضميمهء حادثه « حمراء الأسد » كه آن نيز تا روز جمعهء همان هفته ادامه داشت ؛ در روز چهاردهم شوال همان سال پايان پذيرفت .
از حوادث سال سوم هجرت ، تولد نخستين گوهر تابناك امامت ، حضرت « امام مجتبى » حسن بن على عليهما السلام است . وى در نيمهء ماه رمضان سال سوم ديده به جهان گشود .
سلام اللَّه عليه ، يوم ولد . تولد او داراى مراسمى بود كه در زندگى پيشوايان بزرگ شيعه بازگو شده است .
هامش
( 1 ) . « سيرهء ابن هشام » ، ج 2 / 104 - ما در پاورقىها ، مدارك فرازهاى مهم را نقل كردهايم . خوانندگان گرامى براى تفصيل بيشتر ، مىتوانند به مدارك ذيل كه مورد نظر و مطالعهء نگارنده در تأليف اين كتاب بوده است ، مراجعه كنند : « طبقات كبرى » ، ج 2 / 36 - 49 ؛ « مغازى واقدى » ، ج 1 / 199 - 340 ؛ « شرح نهج البلاغه » ، ابن ابى الحديد ، ج 14 / 218 و ج 15 / 60 و « بحار الانوار » ، ج 20 / 14 - 146 .