هزينهء جنگ بپردازد . اين پيشنهاد مورد تصويب ابو سفيان واقع شد و فوراً عملى گرديد .
سران قريش كه از نيرومندى مسلمانان آگاه ، و از نزديك شهامت و از خودگذشتگى آنها را در جنگ « بدر » ديده بودند ؛ بر خود لازم ديدند كه با يك ارتش منظم كه دلاورانِ ورزيدهء اكثر قبائل عرب در آن شركت كنند ، براى نبرد با محمد به پا خيزند .
عمرو عاص و چند نفر ديگر مأمور شدند كه در ميان قبيلههاى « كنانه » و « ثقيف » گردش كنند و از آنها كمك بگيرند ، و دلاوران آنها را با وسائل گوناگون براى نبرد با محمد دعوت نموده و قول بگيرند كه هزينهء جنگ و ساير لوازم سفر بر عهدهء « قريش » باشد . آنان پس از فعاليتهاى زيادى توانستند دلاورانى را ، از قبيلههاى « كنانه » و « تهامه » دور خود گرد آورند و ارتشى كه نفرات آن چهار هزار نفر بود ، براى جنگ آماده سازند . « 1 »
آنچه گفته شد ، شمارهء مردانى بود كه در اين نبرد شركت جسته بودند و اگر شمارهء زنانى را كه در اين حادثه شركت داشتند ، به حساب بياوريم رقم مزبور بالاتر مىرود . رسم عرب اين نبود كه زنان را به ميدان نبرد بكشانند ؛ ولى اين بار زنان بتپرست قريش دوشادوش مردان در اين مبارزه شركت كردند . و نقشهء آنها اين بود كه در ميان صفوف ارتش طبل بزنند ، و با خواندن اشعار و ايراد سخنان تحريكآميز ، مردان را براى گرفتن انتقام وادار سازند .
آنان زنان را براى اين منظور آورده بودند ، كه راه فرار را به روى جنگجويان ببندند . زيرا فرار از نبرد ، توأم با اسير گشتنِ دختران و زنان آنها است و عنصر با شهامت عرب به اين خوارى تن در نمىدهد .
غلامان بسيارى در ارتش قريش به وسيلهء نويدهاى زيادى شركت كرده بودند . « وحشى ابن حرب » حبشى غلام « مُطعم » بود . وى در بكاربردن آلت مخصوص جنگى « زوبين » فوق العاده ماهر بود . به او نويد داده بودند كه هرگاه
هامش
( 1 ) . در تعداد سپاهيان قريش ، ميان علماى تفسير و تاريخ ، مانند على بن ابراهيم و شيخ طبرسى در اعلام الورى و ابن هشام اختلاف است ، آنچه در بالا گفته شد قريب به حقيقت مىباشد .