سورة الحجّ بروايت ابن عباس و عطاء در مكه فرود آمده مگر چند آيه ، و بروايت حسن در مدينه نازل شده مگر آياتى كه در سفر فرود آمده و بقولى غير از شش آيه ، و بقول ديگر غير از چهار آيه و عدد آيات آن 78 آيه است بعدد كوفى و هفتاد و هفت بعدد مكّى و هفتاد و پنج بعدد بصرى و هفتاد و چهار نزد شامىها و اختلاف آنها در پنج آيه است ( الحميم ) و ( الجلود ) هر دو كوفى است ( و عاد و ثمود ) غير شامى و ( قوم لوط ) حجازى و كوفى ( سمّيكم المسلمين ) مكى راجع بفضيلت قرائت سوره ، رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و آله و سلّم چنين فرموده : هر كس سوره حج را بخواند خداوند به او ثواب تمام كسانى را دهد كه حج و عمره نمودهاند و آنهايى كه بعدا حج و عمره خواهند نمود . و از ابى عبد اللَّه عليه السّلام روايت شده كسى كه در هر سه روزى يك دفعه بخواند آن سال تمام نميشود مگر اينكه به زيارت بيت اللَّه مشرّف گردد و اگر در سفر فوت گردد داخل بهشت مىشود .
( مجمع البيان )
ترجمه آيات
( 22 / 8 - 1 )
بنام ايزد هستىبخش صاحب رحمت عامّ و خاص
اى مردم ( متّقى و پرهيزكار ) و خدا ترس باشيد زيرا كه زلزله روز قيامت حادثه بسيار عظيم و واقعه سختى خواهد بود ( 1 )
وقتى هنگام آن روز بزرگ رسد مشاهده ميكنيد كه هر زن شيردهى از هول طفل خود را فراموش مىكند و هر صاحب حملى بار خود را فرو مينهد و مردم را از وحشت آن روز مست و بى خود مينگرى در صورتى كه مست نيستند و لكن عذاب خدا شديد است ( 2 )
برخى از مردم از جهل و نادانى در كار خدا جدل ميكنند و از پى هر شيطان فريبندهاى ميروند ( 3 )
در كتاب آفرينش چنين مقرر شده كه هر كس شيطان را دوست و پيشواى خود گرفت وى او را گمراه گرداند و بسوى عذاب جهنم او را رهبرى خواهد نمود ( 4 )
اى مردم اگر شما از مبعوث شدن ( در قيامت ) در شكّ و ريب هستيد ( بدانيد ) بحقيقت ما شما را نخست از خاك آفريديم پس از آن نطفه ( گردانيديم ) پس علقه ( خون