و بروايت ابن جريح در وصف دابه چنين گفته سرش بسر گاو و چشمش به چشم خوك و گوشش به گوش فيل و گردنش به گردن شتر مرغ و سينهاش به سينه شير و رنگش برنگ پلنگ و تهىگاهش بگربه ماند . ( پايان ) و چون دليل بر اين قول نيست اعتبار ندارد .
و از سنيها و مخالفين در وصف دابة الارض گفتار بسيارى نقل شده و رأى بعضى از مفسرين شيعه بر اين است كه مقصود از دابة الارض مهدى آل محمد صلّى اللَّه عليه و آله و سلم است كه در آخر الزمان ظاهر خواهد گرديد آن وقتى كه مردم همين طورى كه آيه بيان مينمايد بآيات خدا سست عقيده ميگردند ، و اين روايتى كه موافق و مخالف از على عليه السّلام نقل ميكنند كه فرموده باشد قسم به خدا او را دم نيست بلكه صاحب ريش است شاهد بر آن است زيرا معلوم مىشود انسان است .
و نيز آن رواياتى كه دارد با او است عصاى موسى ( ع ) و خاتم سليمان ( ع ) و بمؤمن و كافر علامت ميگذارد ، روى مؤمن سفيد و روى كافر سياه ميگردد و از بين صفا و مروه بيرون مىآيد و غير اينها از اخبارى كه موافق و مخالف از مفسرين نقل ميكنند و تصريحا و تلويحا دلالت دارد كه مقصود از ( دابّة الارض ) امام زمان عليه السّلام است تماما مؤيد همين توجيه است .
در تفسير منهج چنين گفته نزد بعضى از اصحاب ما ( دابة الارض ) كنايه از ظهور صاحب الامر است كه مهدى امت است ، و اينكه در خطبه امير المؤمنين عليه السّلام وارد شده
( انا دابّة الارض )
اين معنى را تأييد مينمايد ، و سرّ اينكه باسم دابّة خوانده شده براى اين است كه ( دابة ) بمعنى ( ما يدبّ على الارض ) يعنى وقتى حكم خدا بر ظهورش جارى گرديد فى الفور از مكمن غيب در بيرون آمدن مسارعت مينمايد و در اندك وقتى روى زمين را احاطه مىكند .
و بروايت حذيفه كه گفته از رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلم پرسيدم خروج دابّه از كجا است فرمود از مسجدى كه از آن نزد خدا با حرمتتر نباشد يعنى مسجد الحرام و عيسى ( ع ) از آسمان فرود آيد و در نماز بوى اقتداء كند و چون طواف كند
تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى ) — صفحة 367
مساهمون: سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )
ص٣٦٧