فصل چهارم آشنايى با كتب تحقيقى رجالى
همچنانكه در مباحث گذشته مشاهده شد ، بخش عمدهء منابع رجالى به معرفى يكايك راويان و تعيين حال رجالى آنان اعم از طبقه و توثيق و تضعيف اختصاص يافته بود ، اما از عصر علامه حلى و ابن داود حلى در كنار معرفى راويان ، مطالب رجالى هم در خاتمه كتب رجالى مطرح شد و در طول تاريخ سير تكاملى خود را طى نمود .
از منابع رجالىاى كه معرفى يكايك راويان را به عهده داشتند در سه فصل گذشته با عناوين ، اصول اوليه ، اصول ثانويه و جوامع رجالى ياد كرديم . در اين فصل مجموعه منابع رجالىاى كه بهگونه گذشته به راويان نپرداختهاند و تنها تحقيقات خاص و قواعدنگارى را مدنظر داشتهاند معرفى مىكنيم . مجموعه كتب رجالى كه با اين رويكرد نگاشته شده را مىتوان در سه عنوان با سبكهاى مختلف دستهبندى كرد كه به تفصيل به شرح و بسط هريك از آنها مىپردازيم .
سبك اول : فوايدنگارى
مراد از فوايد ، مجموعه اطلاعات و نكات يافتشده در لابهلاى اسناد روايات است .
برخى از عالمان رجالى در پى تحقيقات وسيع خود در كتب رجالى و اسناد كتب روايى به نكات مختلفى برخوردهاند و آنها را بهصورت فوايد رجالى نگاشتهاند . اين فوايد غالبا در خاتمهء كتب رجالى جاى داشتند تا آنكه فخر الدين طريحى ( م 1085 ه )