گفتار سوم : آشنايى با جامع الرواة
يكى از مهمترين جوامع رجالى كه در قرن يازدهم هجرى تأليف شده است كتاب جامع الرواة و ازاحة الاشتباهات عن الطرق و الأسناد نام دارد . از آنجا كه اين كتاب خصوصيات منحصربهفردى دارد آشنايى با آن براى هر دانشپژوه رجالى ضرورت دارد .
الف ) مؤلف
مؤلف اين كتاب عالم بزرگوار محمد بن على اردبيلى است . از تاريخ و محل ولادت او اطلاعى در دست نيست . لكن با توجه به قراين ظاهرا او در اصل اردبيلى بوده و مدتى در نجف اشرف و كربلاى معلى اقامت گزيده و در اواخر قرن يازدهم به اصفهان سفر كرده است و پس از آن دوباره به كربلا بازگشته است و در ماه ذى القعده سال 1101 ه در كربلا چشم از جهان فروبست . بنابراين او پس از بازگشت از اصفهان به كربلا مدت بسيار كوتاهى در قيد حيات بوده و پس از اندك زمانى از دنيا رفته است . « 1 »
براساس كتاب او مىتوان برخى از مشايخ او را بازشناخت . او در جامع الرواة از شيخ جعفر كمرئى نام برده ، او را به عنوان استاد خود در تمام علوم مىستايد . « 2 » همچنين در اين كتاب نام علامه محمد باقر مجلسى را آورده و ضمن ستايش وى ، او را به عنوان استاد خود معرفى مىكند . « 3 » اردبيلى اجازه روايى از علامه مجلسى نيز دارد
هامش
( 1 ) . اطلالة على الرجال و الحديث ، ص 127 .
( 2 ) . جامع الرواة ، ج 1 ، ص 153 .
( 3 ) . همان ، ج 2 ، ص 78 .