سپس حضرت فرمود : هر ستارهاى از آنها مأمور است و تحت تدبير ( و در روايت ديگر : براى هر كدام از اين ستارهگان مأمورى است و مدبّرى ) ، پس تمامى اين ستارگان به منزلهء بردگانى هستند كه تحت امر و نهى ديگرى هستند . و چنانچه اين ستارگان قديم و ازلى بود اينچنين از حالى به حالى ديگر تغيير پيدا نمىكردند .
زنديق گفت : پس به آنهائيكه قايل به طبايع هستند ( چه مىگوئيد ؟ ) ( يعنى اين موجودات و حالات آنها تحت تاثير طبائع چهارگانه يعنى حرارت و برودت و رطوبت و يبوست صورت مىگيرد ، و اعتقاد به وجود صانع ماوراى آنها نيستند ) .
حضرت فرمودند : در بارهء كسى كه مالك امر بقاى خود نيست و نمىتواند حوادث را از خود دور سازد ، و شب و روز آن را تغيير مىدهد نمىتواند پيرى را از خود دور سازد ، و اجل را از خود دفع نمايد ، چه مىگوئى ؟ و با آن چه مىكنى ؟ ! .
ما تَفْسيرُ قَوْلِه تَعالى :
وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً . . .
؟
عَنْ أَبي وَلَّادِ الْحَنّاطِ قالَ : سَأَلْتُ أَبا عَبْدِاللَّهِ - عليه السلام - عَنْ قَوْلِ اللَّهِ :
وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً
« 1 » .
فَقالَ : أَلْإِحْسانُ أَنْ تُحْسِنَ صُحْبَتَهُما وَلا تُكَلِّفَهُما أَنْ يَسْأَلاكَ شَيْئاً هُما يَحْتاجانِ إِلَيْهِ ، وَإِنْ كانا مُسْتَغْنيَيْنِ ، أَلَيْسَ يَقُولُ اللّهُ :
لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ
؟ « 2 »
هامش
( 1 ) - سورهء اسراء آيهء 23 و 24 .
( 2 ) - سورهء آل عمران آيهء 92 .