و بدينطريق عمره و حجّ هر دو براى ايشان جمع شد ، و حضرت در ابتدا به سبك گذشتهء عرب خروج كرد ، چون عرب جز حجّ را نمىشناختند ( و عمره نداشتند ) ، و حضرت در اين زمينه منتظر امر خدا بود و مىفرمود : مردم به سبك همان دوران جاهليّت خارج شوند ( و رهسپار مكّه شوند ) مگر آن قسمت كه اسلام آن را تغيير داد .
و چون عربها در ماههاى حجّ عمره انجام نمىدادند ، لذا هنگاميكه پيامبر فرمود : اين كارها را عمره قرار دهيد ، بر آنها گران آمد ، زيرا آنها عمره را در ماههاى حج انجام نمىدادند ، و اين كلام از ناحيهء رسول خدا - صلّىاللَّه عليه وآله وسلّم - زمانى گفته شد كه پيامبر به آنها دستور داد حجّ را فسخ كنند ، و فرمود : « من عمره را تا روز قيامت جزء حجّ قرار دادم و انگشتهاى دو دست خود را به علامت جمع بين اين دو عمل درهم انداخت و مراد حضرت اين بود كه در ماههاى حجّ اين چنين است نه در ماههاى ديگر .
عرض كردم : مگر مىشود به چيزى از احكام جاهليت عمل كرد ؟
حضرت فرمود : مردم زمان جاهليت همه چيز را از دين حضرت ابراهيم - عليه السلام - ضايع كردند ، مگر ختنه ، و ازدواج ، و حجّ ، آنان اين چند مطلب را نگه داشتند ، و ضايع نكردند .
أَكانَ لِلنَّبيِّ - صلّىاللَّه عليه وآله وسلّم - طَوافٌ يُعْرَفُ بِهِ ؟
عَنْ أَبي الْفَرَجِ قالَ : سَأَلَ أَبانٌ أَبا عَبْدِاللَّهِ - عليه السلام - : أَكانَ لِرَسُولِ اللَّهِ - صلّىاللَّه عليه وآله وسلّم - طَوافٌ يُعْرَفُ بِهِ ؟
قالَ : كانَ رَسُولُ اللَّهِ - صلّىاللَّه عليه وآله وسلّم - يَطُوفُ بِاللَّيْلِ وَالنَّهارِ عَشْرَةَ أَسْباعٍ ، ثَلاثَةً أَوَّلَ اللَّيْلِ وثَلاثَةً آخِرَ اللَّيْلِ ، وَاثْنَيْنَ إِذا أَصْبَحَ ، وَاثْنَيْنَ بَعْدَ الظُّهْرِ ،
پرسشهاى مردم و پاسخهاى امام صادق ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 145
مساهمون: احمد قاضى زاهدى گلپايگانى
ص١٤٥