وَلِتُعْرَفَ آثارُ رَسُولِ اللَّهِ - صلّىاللَّه عليه وآله وسلّم - وَتُعْرَفَ أَخْبارُهُ وَيُذْكَرَ وَلا يُنْسى .
وَلَوْ كانَ كُلُّ قَوْمٍ إِنَّما يَتَكَلَّمُونَ عَلى بِلادِهِمْ وَما فيها هَلَكُوا وَخَرُبَتِ الْبِلادُ ، وَسَقَطَ الْجَلب وَالْأَرْباحُ وَعَمِيَتِ الْأَخْبارُ وَلَمْ يَقِفُوا عَلى ذلِكَ ، فَذلِكَ عِلَّةُ الْحَجِّ . « 1 »
چرا خدا بندگان را به حجّ موظف كرد ؟
عمر بن عبدالعزيز از مردى روايت مىكند كه گفت : هشام بن الحكم گويد :
از امام صادق - عليه السلام - سؤال كردم : به چه علّت خدا بندگان خود را امر فرمود تا حجّ كنند و دور كعبه طواف نمايند ؟
حضرت فرمود : خداوند عزّوجلّ مخلوقات را براى علّت و هدفى ( كه نفعش به خودش برگردد ) نيافريد ، بلكه چون اين را خواست و لذا چنين كرد .
پس آنها را آفريد تا اينكه تا وقت معلوم و معينى باشند ، سپس آنها را امر و نهى نمود ، به آنچه اطاعت از آن در برگيرندهء مصلحت دين و دنيا است .
و حجّ را بدينجهت قرار داد تا اينكه آنجا از شرق و غرب اجتماع كنند ، و همديگر را بشناسند ، و هر گروهى تجارت و صنعت خود را عرضه كند ، و اين صنائع و كالاها از شهرى به شهر ديگر برود ، و قافله داران و شترداران سود ببرند ، و اعاشه كنند .
و آثار رسول اكرم اسلام - صلّىاللَّه عليه وآله وسلّم - شناخته شود ، و بر اخبار او آگاه شوند ، و ياد و نامش براى هميشه بماند ، و بدست فراموشى سپرده نشود .
و اگر هر قومى فقط در چهارچوب كشور و فرهنگ و محيط خود مىماندند ، هلاك و تباه مىشدند ، و شهرها به خرابى و نابودى كشانده مىشد ، و تجارت و عمل جلب كالاها از اين سو به آن سو متوقّف مىشد ، و سودى ديگر
هامش
( 1 ) - علل الشرايع : 405 ، بحار الأنوار : ج 96 ص 33 ح 9 .