نمىكردند ، و اخبار گذشته از بين مىرفت و در هالهاى از ابهام قرار مىگرفت ، و از آنها بى اطلاع مىشدند .
اين است علت ( و فلسفه و حكمت ) تشريع حجّ .
* توضيح : اينكه حضرت در حديث فرمود : « چون خدا خواست لذا چنين كرد » ، شايد اشاره به اين حقيقت باشد كه خدا در برابر كسى مسؤول نيست و ملزم به پاسخ گفتن نيست ، زيرا حاكمى حكيم است
لا يُسْئَلُ عَمَّا يَفْعَلُ
ولى آنچه گفتيم منافات با اين حقيقت ندارد كه كارهاى او داراى فلسفه و غرض صحيح باشد كه عايد مخلوقاتش مىشود بدليل بيانى كه حضرت در بارهء فلسفه حجّ داشتند .
هَلِ الْحَجُّ أَفْضَلُ أَوِ التَّصَدُّقُ ؟
1 - عَنْ عَبْدِ الرَّحْمانِ بْنِ أَبي عَبْدِاللَّهِ قالَ : قُلْتُ لِأَبي عَبْدِاللَّهِ - عليه السلام - : إِنَّ أُناساً مِنْ هؤُلاءِ الْقُصَّاصِ يَقُولُونَ : إِذا حَجَّ رَجُلٌ حَجَّةً ثُمَّ تَصَدَّقَ وَوَصَلَ كانَ خَيْراً لَهُ .
فَقالَ : كَذِبُوا ، لَوْ فَعَلَ هذا النَّاسُ ، لَعُطِّلَ هذا الْبَيْتُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ جَعَلَ هذا الْبَيْتَ قِياماً لِلنَّاسِ . « 1 »
حجّ بهتر است يا صدقه دادن ؟
1 - عبدالرحمان بن ابو عبداللّه گويد : به امام صادق - عليه السلام - عرض كردم : افرادى از اين داستانسرايان مىگويند : هر گاه كسى حجّ كند سپس صدقه بدهد وصله رحم كند بهتر است ( از تكرار حجّ ) .
حضرت فرمود : دروغ گفتند ، به خدا قسم ؛ اگر مردم چنين كنند اين خانه
هامش
( 1 ) - علل الشرايع : ص 396 ، بحار الأنوار : ج 96 ص 18 ح 66 .