قالَ : هِيَ سُورَةُ الْحَمْدِ وَهِيَ سَبْعُ آياتٍ مِنْها « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمانِ الرَّحيمِ » وَإِنَّما سُميَتْ لِأَنَّها تُثَنّى فيِ الرَّكْعتَيْنِ . « 1 »
سبع مثانى چيست ؟
يونس از كسى روايت مىكند كه گفت : از امام صادق - عليه السلام - در بارهء اين آيه « همانا هفت آيه با ثنا و دعا ( در سورهء حمد ) و اين قرآن با عظمت را بر تو فرستاديم » سؤال نمودم .
حضرت فرمود : آن سورهء حمد است ، و آن هفت آيه است كه « بسم اللَّه الرحمان الرحيم » جزو آنها است .
و بدين علّت به سبع مثانى ناميده شد كه در نماز دوبار تكرار مىشود .
ما هُوَ النَّاسِخُ وَالْمَنْسُوخ والمُحْكَمُ وَالْمُتَشابهُ ؟
1 - عَنْ مَسْعَدَةِ بْنِ صَدَقَةٍ قالَ : سَأَلْتُ أَبا عَبْدِاللَّه - عليه السّلام - عَنِ النَّاسِخِ وَالْمَنْسُوخِ وَالْمُحْكَمِ وَالْمُتَشابِهِ .
قالَ : ألنَّاسِخُ ألثَّابِتُ الْمَعْمُولُ بِه ، وَالْمَنْسُوخُ ما كانَ يُعْملُ بِه ثُمَّ جاءَ ما نَسَخَهُ ، وَالْمُتَشابِهُ ما اشْتَبَهَ عَلى جاهِلِه . « 2 »
ناسخ و منسوخ محكم و متشابه چيست ؟
مسعدة بن صدقه گويد : از امام صادق - عليه السلام - راجع به معنى ناسخ و منسوخ و محكم و متشابه سؤال نمودم .
حضرت فرمود : ناسخ آن چيزى است كه ثابت و براى عمل است .
و منسوخ آن چيزى است كه به آن عمل مىشده سپس چيزى آمد كه او را
هامش
( 1 ) - تفسير العياشى : ج 1 ص 19 ، بحارالأنوار : ج 89 ص 235 ح 23 .
( 2 ) - تفسير العيّاشى : ج 1 ص 11 ، بحار الأنوار : ج 89 ص 383 ح 22 .