هفتم ، شناخت نجيبان است . و اين است معناى آيه كه مىفرمايد : « اگر درياها براى نوشتن كلمات پروردگارم مركب شوند ، درياها پايان مىيابد پيش از آن كه كلمات پروردگارم پايان يابد ، گرچه همانند آنها را كمك آن قرار دهيم » .
و اين آيه را تلاوت فرمودند : « و اگر همه درختان روى زمين قلم شود و دريا براى آن مركب گردد و هفت درياچه به آن افزوده شود ( اينها همه تمام مىشود ولى ) كلمات خدا پايان نمىگيرد ، خداوند عزيز و حكيم است » .
آن گاه فرمودند : اى جابر ! اثبات توحيد و شناخت به معناى شناخت خداى قديم و غايبى كه ديدهها قادر به درك او نيستند ، ولى او آگاه به ديدههاست و او لطيف و خبير است و او غايب و پنهان است او را درك خواهى كرد به همان صورتى كه خودش خود را وصف نموده است .
اما در مورد معانى ، ما معانى او و مظاهر او در ميان شما هستيم ، ما را از نور ذات خود آفريد و امور بندگانش را به ما واگذار كرد ، ما با اجازه و اذن او آنچه را بخواهيم انجام مىدهيم و اگر ما بخواهيم خداوند هم مىخواهد و اگر ما اراده كنيم خدا نيز اراده مىكند و خداوند ما را در اين موقعيت و جايگاه قرارداد و ما را از ميان بندگانش برگزيد و ما را حجت و دليل در سرزمينش قرار داد . پس هر كسى چيزى از اين ها را انكار كند و رد كند خداى متعال را رد كرده و به آيات و پيامبران و رسولانش كفر ورزيده است .
اى جابر ! هر كس كه خداوند متعال را به اين صفت بشناسد به يقين توحيدش به اثبات رسيده است ؛ زيرا اين صفت موافق با آنچه در كتاب نازل شده ، مىباشد . آن جا كه مىفرمايد : « چشمها او را نمىبينند ، ولى او همه چشمها را مىبيند و او شنونده و آگاه است » .
پرسشهاى مردم و پاسخهاى امام سجاد ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 231
مساهمون: احمد قاضى زاهدى گلپايگانى
ص٢٣١