الحَمدُ للَّهِ المُتَجَلِّي لِخَلقِهِ بِخَلقِهِ . « 1 »
سپاس ، خداوندى را كه به وسيلهء آفريدههايش ، بر آفريدگانش آشكار شده است .
2 . معجزات انبيا عليهم السلام
دومين معناى آيهء خدا در قرآن كريم ، معجزات پيامبران است . معجزات پيامبران ، نشانههاى آشكارى هستند كه كافران و مشركان را به ناتوانى وا مىدارد و قدرت و عظمت الهى را روشن مىنمايد . براى نمونه ، فرعونيان از موسى عليه السلام درخواست آيه ( معجزه ) كردند و ايشان ، عصاى خويش را به زمين انداخت كه تبديل به اژدها شد و سِحر فرعونيان را باطل كرد :
« قالَ إِنْ كُنْتَ جِئْتَ بِآيَةٍ فَأْتِ بِها إِنْ كُنْتَ مِنَ الصَّادِقِينَ فَأَلْقى عَصاهُ فَإِذا هِيَ ثُعْبانٌ مُبِينٌ .
« 2 »
[ فرعون ] گفت : اگر تو با نشانهاى آمدهاى ، آن را بياور ، اگر از راستگويانى . پس عصاى خود را بيفكند كه ناگاه ، اژدهايى هويدا شد » .
3 . پارهاى از سوره
سومين كاربرد آيه در قرآن ، قطعات معيّن از هر سوره است . بنا بر اين ، هر سورهء قرآن ، از چندين قطعه تشكيل شده است كه به آن ، آيه مىگويند . چنانچه اين معنا را براى آيه به كار ببريم ، قرآن ، نشانهء روشن نبوّتِ پيامبر صلى الله عليه و آله است :
« هُوَ الَّذِي بَعَثَ فِي الْأُمِّيِّينَ رَسُولًا مِنْهُمْ يَتْلُوا عَلَيْهِمْ آياتِهِ وَ يُزَكِّيهِمْ وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ إِنْ كانُوا مِنْ قَبْلُ لَفِي ضَلالٍ مُبِينٍ .
« 3 »
اوست آن كه در ميان مردم درسناخوانده ( عرب ) ، پيامبرى از خودشان برانگيخت كه آيات او را بر آنان ، مىخوانَد و [ از آلودگى كفر و اخلاق زشت ، ] پاكشان مىسازد و كتاب ( قرآن ) و حكمت ( انديشه و كردار درست ) را به آنان مىآموزد ، و هر آينه ، پيش از اين در گمراهى آشكار بودند » .
هامش
( 1 ) . نهج البلاغة ، خطبهء 108 .
( 2 ) . سورهء اعراف ، آيهء 106 - 107 .
( 3 ) . سورهء جمعه ، آيهء 2 .