( 56 ) : وَ أرْكانًا لِتَوحيدِهِ .
و پايههاى يكتا بودنش . . .
توضيح واژهها
أركان : جمع « رُكن » ، به معناى پايه ، ستون ، تكيهگاه ، اساس . « 1 »
تَوحيد : يگانگى ، يكتا دانستن ، يكتاپرستى . « 2 »
شرح
اساسىترين پايهء هر چيزى را « رُكن » آن مىنامند و فرو ريختن رُكن ، سبب از ميان رفتن آن خواهد شد . براى نمونه ، واجبات نماز ، يازده چيز است كه اگر نمازگزار ، برخى از آنها را فراموش كند ، مىتواند پس از نماز ، جبران كند ؛ امّا اركان نماز - كه پنج مورد از همان واجبات است - ، به هيچ روى قابل جبران نيستند و ترك هر رُكنى از اركان نماز ، اگر چه از روى سهو و به اشتباه باشد ، نماز را باطل مىكند و نمىتوان آن را جبران كرد .
واژهء « أركان » ، در دو عبارت از « زيارت جامعه » به كار رفته است : نخست ، در عبارت « أركان البلاد » ، كه در شرح آن ، امامان عليهم السلام را رُكن جهان مادّه دانستيم كه وجود ايشان ، مايهء آرامش كرهء خاكى ، و نبودشان ، سبب در هم شكسته شدن زمين و زمينيان است . در عبارت « أركانًا لتوحيده » ، امام ، رُكن معنوى جهان ، شمرده مىشود و پايهء اساسى يگانهپرستى ، باور به حضورِ امام معصوم عليه السلام است ؛ امّا اين كه چگونه اعتقاد به امام ، يگانهپرستى حقيقى را بارور مىسازد ، نيازمند توضيح است .
هامش
( 1 ) . « ركن الشىء : جانبه الأقوى ، الناحية القوية » ( لسان العرب ، ج 13 ، ص 185 ) .
( 2 ) . « التوحيد : الإيمان باللَّه وحده لا شريك له » ( لسان العرب ، ج 3 ، ص 450 ) .