چند اين نظريه ، حكم فقهى محسوب نمىشود و در مسائل فقهىِ مربوط به سادات ، بايد مطابق فتواى مراجع تقليد ، رفتار كرد .
2 . آيا امام على عليه السلام ، ذرّيهء پيامبر صلى الله عليه و آله است ؟
در عبارتهاى پسين « زيارت جامعه » ، « 1 » عبارت « وَ إلى أخيك ؛ و برادرت » را جاىگزين « وَ إلى جدّكم ؛ و جدّتان » مىنماييم و امام على عليه السلام را « برادر پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ، خطاب مىكنيم ؛ ولى در اين عبارت ، از امام عليه السلام با عنوان « ذريّهء پيامبر خدا » نام مىبريم .
علّامه مجلسى ، از شيوهاى ادبى بهره برده و بر اين باور است كه واژهء « ذُرّيه » ، از باب تغليب « 2 » است و چون همهء پيشوايان معصوم ، فرزندان پيامبر خدا صلى الله عليه و آله هستند ، امام على عليه السلام را هم با همان عنوان ، خطاب مىكنيم . اين رأى ، چندان پذيرفته نيست ؛ زيرا همين حالت را بايد در عبارت « وَ إلى جدّكم » هم به كار بُرد .
رأى برگزيده ، آن است كه امام على عليه السلام ، اگر چه فرزندِ نَسَبىِ پيامبر خدا صلى الله عليه و آله نيست ؛ امّا از آغازين روزهاى تولّد ، در آغوش پُرمهر پيامبر صلى الله عليه و آله تربيت شد و مىتوان او را فرزند پيامبر صلى الله عليه و آله ناميد . امام على عليه السلام ، در روايتى فرموده است :
وَضَعَنِى فى حِجرِهِ وَ أنَا وَلَدٌّ يَضُمُّنِى إلى صَدرِهِ . . . وَ كانَ يَمضَغُ الشَّىءَ ثُمَّ يُلْقِمُنِيهِ . « 3 »
من ، خردسال بودم كه پيامبر صلى الله عليه و آله مرا در دامان خود مىنشانْد و به سينهء خود مىچسبانْد . . . و گاه چيزى را مىجويد و در دهان من مىنهاد .
وظيفهء سنگين سادات
انتساب به پيامبر صلى الله عليه و آله بسيار ارزشمند است ؛ امّا بايد توجّه داشت كه ارزش افتخارِ فرزندزادگىِ پيامبر صلى الله عليه و آله ، مشروط به پاسداشت جايگاه سيادت است ؛ امّا اگر آنان از
هامش
( 1 ) . ر . ك : ص 607 .
( 2 ) . تغليب : غلبه دادن .
( 3 ) . نهج البلاغة ، خطبهء 192 .