باديهنشينان گفتند : « ايمان آورديم » . بگو : ايمان نياوردهايد ؛ بلكه بگوييد : « اسلام آوردهايم » و ايمان ، هنوز در دلهاتان در نيامده است » .
قرآن ، كسانى را كه اسلام را به ظاهر پذيرفتهاند ، مسلمان مىنامد ؛ امّا براى ورود به جرگهء مؤمنان ، باور قلبى را شرط مىداند و تنها اعتراف زبانى را براى مؤمنان نمىپذيرد . مسلمان ، بايد حقايق اسلامى را حقيقتاً باور كند تا مؤمن ، خوانده شود .
شرايط تحقّق ايمان
پيامبر صلى الله عليه و آله ، به امير مؤمنان عليه السلام سفارشى فرمود و ايشان ، سخنان پيامبر صلى الله عليه و آله را چنين نگاشت :
بِسمِ اللَّهِ الرَّحمنِ الرَّحيمِ . الإيمانُ ما وُقِّرَ فِى القُلُوبِ وَ صَدَّقَتهُ الأعمالُ ، وَ الإسلامُ ما جَرى عَلَى اللِّسانِ وَ حَلَّت بِهِ المُناكَحَةُ . « 1 »
به نام خداوند بخشندهء مهربان . ايمان ، آن است كه در دلها جاى گيرد و درستى آن ، با عمل ثابت شود ؛ و اسلام ، آن است كه بر زبان بگذرد و با آن ، پيوند زناشويى حلال مىگردد .
آنچه از دقّت در آيات و روايات بر مىآيد ، آن است كه هر شخص با گفتن شهادتين ، يعنى « أشهد أن لا إله إلّااللَّه » و « محمّداً رسول اللَّه » ، جامهء اسلام بر تن مىكند و مسلمان خوانده مىشود ؛ ولى مؤمن بايد سه شرط را در خويش ، محقّق گردانَد :
اقرار ، اعتقاد ، و رفتار .
مسلمان ، براى رسيدن به مرتبهء ايمان ، بر يگانگى خدا و پيامآورى پيامبر اسلام ، اعتراف مىنمايد و پس از آن ، از صميم قلب ، به يكتايى خدا و رسالت حضرت ختمىمرتب ، باور دارد . هر گاه باورِ وى در رفتار و كردارش نمايان شد و خداى را در همه جا حاضر و ناظر يافت ، به مرتبهء ايمان ، تشرّف مىيابد و « مؤمن » خوانده مىشود . مؤمن ، نمىتواند خدا را باور نمايد ، امّا از غير او مدد بجويد . مؤمن واقعى ،
هامش
( 1 ) . بحار الأنوار ، ج 50 ، ص 208 ، ح 22 .