تا هنگامى كه قضا [ و قدر ] ، موافق پايان يافتن مدّت بلا شد ، بصيرت و آگاهى خويش را بر شمشيرشان مىنهند [ و با بصيرت ، سلاح خود را در برخورد با دشمن به كار مىگيرند ] و به فرمان اندرزگوى خويش ( امام مهدى عليه السلام ) « 1 » از پروردگار خود ، اطاعت مىكنند .
جهانى شدن انقلاب مهدوى و تداوم آن نيز نيازمند رشد علم و آگاهى است و از اين رو ، بنيادىترين اقدامات فرهنگى در حكومت امام مهدى عليه السلام ، توسعه و تعميق معرفت و بصيرت جامعه است .
ثقة الإسلام كلينى رحمه الله از امام باقر عليه السلام روايت كرده كه فرمود :
إذا قامَ قائِمُنا وَضَعَ اللَّهُ يَدَهُ عَلى رُؤوسِ العِبادِ ، فَجَمَعَ بِها عُقولَهُم ، وَ كَمُلَت بِهِ أحلامُهُم « 2 » . « 3 »
هنگامى كه قائم ما قيام كند ، خداوند دستش را بر سرِ بندگان مىنهد و عقلهاى ايشان را با آن ، جمع مىكند و خردهايشان با او كامل مىشود .
اين سخن ، بدين معناست كه همزمان با قيام امام مهدى عليه السلام ، نخستين لطف و عنايت خداوند سبحان به مردم ، رشد عقلى و تكامل علمى آنهاست .
در حديثى ديگر از امام صادق عليه السلام نقل شده كه مىفرمود :
العِلمُ سَبعَةٌ وَ عِشرونَ حَرفاً ، فَجَميعُ ما جاءَت بِهِ الرُّسُلُ حَرفانِ ، فَلَم يَعرِفُ النّاسُ حَتَّى اليَومِ غَيرَ الحَرفَينِ ، فَإِذا قامَ القائِمُ عليه السلام أخرَجَ الخَمسَةَ وَ العِشرينَ حَرفاً فَبَثَّها فِي النّاسِ ، وَ ضَمَّ إليهَا الحَرفَينِ حَتّى يَبُثَّها سَبعَةً وَ عِشرينَ حَرفاً « 4 » . « 5 »
هامش
( 1 ) . گفتنى است كه برخى شارحان نهج البلاغة ، به قرينهء جملات بعدى خطبه ، مقصود از « اندرزگو » را پيامبر صلى الله عليه و آله گرفتهاند ؛ ليكن به نظر مىرسد كه آن جملات ، بخش ديگرى از سخنان امام عليه السلام است كه توسّط سيّد رضى ، انتخاب و تقطيع شده و بلافاصله پس از بخش مورد نظر ما قرار گرفته است و همانطور كه در منهاج البراعة فى شرح نهج البلاغة ( ج 9 ص 132 ) آمده و به قرينهء عنوان خطبه ، مقصود ، بقيّة اللَّه الأعظم امام مهدى - أرواحُنا فِداه - است .
( 2 ) . فى الخرائج والجرائح : « أخلاقهم » بدل « أحلامهم » .
( 3 ) . ر . ك : ص 232 ح 1791 .
( 4 ) . الخرائج والجرائح : « جزءان » و « حرفان » بدل « جزأ » و « حرفأ » .
( 5 ) . ر . ك : ص 234 ح 1794 .