نمىماند . خود را مسلمان مىنامند ، در حالى كه دورترين آدميان از آن هستند .
مسجدهايشان آباد ، در حالى كه از هدايت ، [ تهى و ] ويران است . فقيهان آن زمان ، بدترين فقيهان زير سايهء آسمان هستند و فتنه از آنان مىآيد و به همانها هم باز مىگردد » . « 1 »
1291 . نهج البلاغه : امام على عليه السلام فرمود : « زمانى بر مردم مىآيد كه از قرآن ، جز نشانى از آن و از اسلام ، جز نامى از آن نمىماند . در آن روزگار ، بناى مسجدهايشان آبادان و از هدايت ، ويران است . ساكنان و آبادگرانش ، بدترين مردم زمين اند كه فتنه از آنان برمىخيزد و خطا به آنان باز مىگردد . آنان هر كه را از فتنه كناره گيرد ، به آن باز مىگردانند و هر كس را از آن پس بنشيند ، به سوى آن مىرانند » . « 2 »
1292 . المصنّف ، ابن ابى شيبه - با سندش به نقل از حارث بن سويد - : امام على عليه السلام فرمود - :
« از اسلام ، چنان مىكاهند كه ديگر نام خدا را نيز نمىبرند و چون اين گونه شود ، سلطان دين به جنبش در مىآيد [ و مؤمنان را به قيام فرا مىخواند ] و چون چنين شود ، گروههايى پراكنده مانند ابرهاى پاييزى از هر سو گردهم مىآيند و به خدا سوگند ، من نام فرمانده و جاى مَركبهايشان را مىدانم » . « 3 »
1293 . الفتن ، ابن حماد - با سندش به نقل از ابراهيم تيمى ، از پدرش - : امام على عليه السلام فرمود :
« دين ، چنان فرو مىكاهد كه حتّى كسى خدا را به يگانگى ياد نمىكند ( / حتّى نام خدا نيز برده نمىشود ) . آن گاه سلطان دين ، اعلام قيام مىكند و خداوند ، گروههايى
هامش
( 1 ) . الكافى : ج 8 ص 307 ح 479 ؛ ثواب الأعمال : ص 301 ح 4 ( هر دو منبع با سند معتبر ) ، بحار الأنوار : ج 52 ص 190 ح 21 ؛ الفردوس : ج 2 ص 319 ح 3448 ( به نقل از معاذ بن جبل با عبارت مشابه ) ، كنز العمّال : ج 11 ص 280 ح 31522 ( به نقل از امام عسكرى عليه السلام در كتاب المواعظ به نقل از امام على عليه السلام ) وص 181 ح 31135 .
( 2 ) . نهج البلاغة ، حكمت 369 .
( 3 ) . المصنّف ، ابن ابى شيبة : ج 8 ص 599 ح 45 ، كنز العمّال : ج 14 ص 557 ح 39591 ؛ الاصول الستّة عشر : ص 64 ( به نقل از جابر از امام صادق عليه السلام ) ، شرح الأخبار : ج 3 ص 361 ح 1230 ( با عبارت مشابه ) . نيز ، ر . ك : همين دانش نامه ج 8 ص 375 ح 1616 و ص 377 ح 1617 .