فرمان آن دو را اطاعت كن ، كه آنها مورد اعتماد و امين هستند . « 1 »
امام مهدى عليه السلام نيز او را با واژههايى همچون « ثقتى » « 2 » توصيف نموده است . او از جمله افرادى است كه معتمد امام عسكرى عليه السلام بوده و ايشان ، فرزندش امام مهدى عليه السلام را بدانان نمايانده است . « 3 »
پيشينهء وكالت او در زمان امام عسكرى عليه السلام و وجاهت و شخصيت او در نزد عالمان و شيعيان ، زمينهء پذيرش نيابت او را فراهم ساخته بود . او در زمان پدرش نيز شخصيتى وجيه و شناخته شده در نهاد و وكالت بود . پس از درگذشت عثمان بن سعيد ، توقيع شريف از ناحيهء امامت نسبت به او صادر شد و پس از تعزيت مرگ پدر ، او را بدين سِمَت ، منصوب كرد . امام مهدى عليه السلام در اين توقيع ، ضمن تجليل از عثمان بن سعيد نوشتهاند :
از كمال سعادتش ، آن بود كه خداى متعال ، فرزندى مانند تو را روزىاش نمود كه جايش را پس از او بگيرد و به فرمانش ، بر جاى او بنشيند و براى او رحمت الهى طلب كند . « 4 »
نيابت او نسبت به امام مهدى عليه السلام در سخنان امام عسكرى عليه السلام نيز گزارش شده است .
ايشان در ستايش از پدر و پسر فرموده است :
همانا كه پسرش [ محمّد بن عثمان ] وكيل پسرم مهدى شماست . « 5 »
اين ويژگىها سبب شد كه مخالفت جدّى و تأثيرگذار با نيابت او پديد نيايد . شيخ طوسى در بارهء باور عمومى نسبت به او نوشته است : شيعيان ، بر عدالت و وثوق و امانتدارى او اتّفاق نظر داشتند ؛ زيرا در همان روزگار حيات پدرش ، به امانتدارى و عدالت او و لزوم مراجعه به وى در روزگار امام حسن عليه السلام و نيز پس از حيات ايشان ، تصريح شده بود . در عدالتش اختلاف نظر و در امانتدارىاش ، شكّى نبود و شيعه ، كسى را جز او در
هامش
( 1 ) . ر . ك : ج 5 ص 58 .
( 2 ) . ر . ك : ص 345 ح 623 .
( 3 ) . ر . ك : ص 323 ح 607 ، الكافى : ج 1 ص 330 ، الغيبة ، طوسى : ص 243 ح 209 .
( 4 ) . ر . ك : ص 337 ح 615 .
( 5 ) . ر . ك : ص 321 ح 606 .